ابو القاسم راز شيرازى

562

مناهج أنوار المعرفة في شرح مصباح الشريعة و مفتاح الحقيقة ( فارسى )

نفوس ايشان از آنچه خلاف هوا و خواهش آنهاست . و ليكن كرام و بزرگان دين را چون دأب و شيوه ، مخالفت نفس است ، غنيمت مىشمرند خلاف نفسى كه از ديگران به ايشان مىرسد ، و به فتوّت و جوانمردى خود ، عفو و صفح و تجاوز مىنمايند ظالمين و مجرمين را ، بلكه غنيمت مىدانند اين ظلم را نسبت به نفس خود كه خلاف نفس اضطرارى است و اشدّ از خلاف نفس اختيارى است ؛ پس درصدد تلافى برنمىآيند مگر به عفو و گذشت ، با وجود قدرت بر انتقام و تلافى . و به اين جهت ، حضرت امام ص مىفرمايد : عفو در حال قدرت بر انتقام ، از سنّت‌هاى رسل و متّقين عليهم السّلام است كه اهل عصمتند ؛ زيرا كه سابقا بيان كرده آمد و بعد از اين هم در شرح كلام حضرت ، ذكر مىشود كه اين خلق نيك و ساير اخلاق حسنه ، از خصايص اين بزرگواران است . بعد ، تفسير مىفرمايد عفو را به دو درجه ؛ درجهء اولى از براى اهل عقل و علم ؛ و آن ، اين است كه الزام نكند مؤمن ، جرم را بر مجرم ، ظاهرا ؛ يعنى بر گردن او لازم نياورد بلكه بر روى او نياورد كه موجب خجلت و انفعال او شود ؛ پس به همين‌قدر ، عفو كرده است از او و مثاب « 12 » است . درجهء ثانيه ، از براى اهل معرفت و ولايت است ؛ و آن ، آن است كه فراموش نمايد جرم را از مجرم - بالاصل - باطنا ، بلكه تلافى نمايد او را به احسان ؛ چنان‌كه از حضرت سيّد السّاجدين ص مروىّ است كه آن حضرت ، آب خواستند از جاريه به جهت وضوء نماز ؛ پس پينكى زد آن جاريه و ابريق « 13 » از دست او افتاد و شكست و زخم كرد صورت آن حضرت را ؛ بلند فرمود آن حضرت ، سر را به سوى جاريه ؛

--> ( 12 ) - ثواب و پاداش داده شده ( 13 ) - آفتابه