كه مورثند اخلاق ذميمه را كه از آن جمله است سفه و طيش كه ضدّ حلم است ؛ و اگرنه تابش نور صفات كماليّهء الهيّه بود ، چگونه قواى شهويّه و غضبيّه بدون قاسر و مانعى ، به حدّ اعتدال مىآمدند در انسان ، و از تقاضاى ثورت « 18 » خود منحرف مىشدند ؟ پس نظر اهل معرفت ، بر سبب اصلى در اخلاق حميده است ، و بيان مبدإ اوّل اخلاق حسنه را مىنمايند ؛ و نظر حكماء و علماء اخلاق ، بر صورت اخلاق و تفسير آنهاست با غفلت از مبدإ آنها ؛ چنان‌كه حضرت امام ص مىفرمايد : نيست صاحب حلم مگر كسى كه مؤيّد باشد به نور حقّ تعالى و نور معرفت و توحيد او ؛ زيرا كه محقّق آمد كه حلم در انسان ، ظهور نور صفت حلم خداوندى است و شعاعى است از انوار معرفت و توحيد او . و منظور آن حضرت از معرفت و توحيد ، شناسائى توحيد صفات است ؛ چه ، نور حلم ، شعاعى [ است ] از توحيد مذكور . فعلى هذا ، صفت حلم ، به تأييد الهى ، فطرى و موهوبى است در نفوس قدسيّهء اهل عصمت - عليهم السّلام - ، و در نفوس مقدّسهء شيعيان ، به ارتباط و اتّصال و انشعاب از نفوس ايشان . و در اين كلام حضرت ص ، لطيفهء عرفانيّهء ديگر است كه نمىيابند آن را مگر اهل عرفان ؛ زيرا كه مؤيّدين به انوار معرفت و توحيد صفات ، نمىبينند خلايق بلكه تمام اشيا را مگر مظاهر صفات كماليّهء الهيّه ؛ پس سعدا را مظاهر صفت جمال و لطف و رحمت حقّ تعالى مىبينند ، و اشقيا را مظاهر صفت جلال و غضب و قهر الهى مىدانند كه حقّ - جلّ و علا - به يد قدرت و انامل « 19 » لطف

--> ( 18 ) - انگيزه و موجب ( 19 ) - سر انگشتان