ابو القاسم راز شيرازى
522
مناهج أنوار المعرفة في شرح مصباح الشريعة و مفتاح الحقيقة ( فارسى )
لازم است ، تا به دريافت آنها ، ظاهر سازد صفت صبر را ، و به ثمرات آن بيش از پيش فايز گردد . علاوه بر آنكه در بلا ، برآمدن مراد محبوب است و در سلامتى ، حصول مراد خويش ؛ و محبّ ، مراد محبوب را بر مراد خويش ترجيح دهد ؛ پس صبر نتواند از بلاى دوست نمود . و اشاره فرمود حضرت امام ص به صبر « موسى » ع در ملاقات « خضر » ع ، و برخورد به علوم او به طريق تمثيل ، بقوله تعالى : وَ كَيْفَ تَصْبِرُ عَلى ما لَمْ تُحِطْ بِهِ خُبْراً « 77 » ؛ پس حضرت « موسى » ع طالب شد مصاحبت با « خضر » را و « خضر » ع گفت : إِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيعَ مَعِيَ صَبْراً « 78 » ؛ زيرا كه خود را صاحب علوم لدنّيّه « 79 » مىدانست و حضرت « موسى » ع را بىخبر از آن ؛ لهذا سلب استطاعت صبر از « موسى » نمود و حضرت « موسى » ، به سبب ولوع و حرص به امتحانات الهيّه ، در جواب گفت : سَتَجِدُنِي إِنْ شاءَ اللَّهُ صابِراً « 80 » ؛ پس چون حضرت « موسى » قدر صفت صبر را مىدانست و علم بر اعلميّت « خضر » از خود در علوم لدنّيّه داشت ، ميل كرد به آنكه خود را در مقام امتحانات الهيّه و « خضر » ع درآورد تا برخورد به صفت صبر نمايد ؛ و به سبب معرفت قدر صبر ، نتوانست صبر كند از امتحاناتى كه صبر در آن لازم است ، و اصرار كرد در مصاحبت با « خضر » ع اگرچه آخرالامر طاقت نياورد بر صبر با « خضر » ع و اعمال او .
--> ( 77 ) - به باب حاضر ، صفحهء 497 رجوع شود . ( 78 ) - همانا تو هرگز با من صبر نتوانى كرد : سورهء 18 آيات 67 ، 72 و 75 ( 79 ) - علم لدنّى ، علمى را گويند كه بىواسطه ، از حضرت حق افاضه شود ، همچون علوم انبيا و اوليا ؛ و براى اين علوم ، مراتبى است بىنهايت . و اينكه حضرت « خضر » ، حضرت « موسى » را بىخبر از آن مىدانست ، مقصود بىخبر بودن حضرت « موسى » است از مرتبهاى كه به حضرت « خضر » افاضه شده بود ، نه مطلق علم لدنّى . ( 80 ) - . . . زودا كه اگر خدا خواهد مرا صابر يا بى : سورهء 18 آيهء 69