طاعات بازدارد ، علاوه بر آنكه طالب آخرت بلكه محبّ حقّ - جلّ و علا - را شدّت محنت و ابتلاء ، زياده از ساير خلق است ؛ و هركس به حقّ - جلّ و علا - دوست‌تر و قريب‌تر ، مصائب او در دنيا بيشتر و نزول بلا بر او شديدتر است ؛ كما ورد عن اهل العصمة - عليهم السّلام - : « البلاء موكّل بالانبياء و الاولياء ثمّ الامثل فالامثل » « 38 » . و عمل به طاعات و اكتساب حسنات را نيز مشقّت شديدهء كثيره است ؛ زيرا كه تمامى طاعات ، خلاف نفس انسان و راحات و تمتّعات اوست ؛ و از اين جهت است كه ترغيب از حقّ تعالى و شارع مقدّس بر طاعات ، به وعدهء ثواب و فوز به درجات عاليه شده است تا سهل شود مشقّت طاعات بر ايشان . و بقاء و استقامت بر اطاعت و عبوديّت ، و احتياط از آنكه واقع سازند نفس و « شيطان » او را در فسادى كه فاسد سازد طاعات او را ، اشقّ است از مشقّت طاعات . پس در طاعات و بقاى بر طاعات ، محتاج است انسان به صفت صبر تا در جزع نيفتد كه باعث بطلان طاعت و اجر او شود . و اجتناب از معاصى ، محتاج مىسازد انسان را به مخالفت هواهاى نفسانيّه ؛ زيرا كه منهيّات

--> ( 38 ) - بلا ( و آزمايش ) بر انبياء و اولياء گمارده شده ، آن‌گاه هركه به ايشان شبيه‌تر ، گرفتاريش بيشتر : توضيح : مضمون اين حديث ، در بسيارى از منابع روايى با الفاظ مختلف و معانى نزديك آمده است ؛ از جمله : انّ اشدّ النّاس بلاء الانبياء ، ثمّ الّذين يلونهم ، ثمّ الامثل فالامثل : « الكافى » 2 : الايمان و الكفر : باب شدّة ابتلاء المؤمن : حديث 1 ، « الأمالى للطّوسىّ » : 659 ، « القصص للرّاوندىّ » : 278 ، « مشكاة الانوار » : 514 ، « وسائل الشّيعة » 3 : حديث 3588 ، « بحار الانوار » 11 : 69 ، 67 : 200 و 231 ، « مستدرك الوسائل » 2 : حديث 2404 - 27 اشدّ النّاس بلاء الانبياء ، ثمّ الاوصياء ، ثمّ الاماثل فالاماثل : « الكافى » 2 : الايمان و الكفر : باب شدّة ابتلاء المؤمن : حديث 4 ، « وسائل الشّيعة » 3 : حديث 3589 اشدّ النّاس بلاء الانبياء ، ثمّ الاوصياء ، ثمّ الامثل فالامثل : « الأمالى للطّوسىّ » : 466 اشدّ النّاس بلاء الانبياء ، ثمّ الاولياء ، ثمّ الامثل فالامثل : « مسكّن الفؤاد » : 24 ، « بحار الانوار » 81 : 194 ، تفسير « كشف الاسرار » 6 : 294