تو رسانيدن آن ؛ كما قال اللّه : وَ مَنْ يَتَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِ فَهُوَ حَسْبُهُ « 24 » ، وَ ما مِنْ دَابَّةٍ فِي الْأَرْضِ إِلَّا عَلَى اللَّهِ رِزْقُها « 25 » ، وَ فِي السَّماءِ رِزْقُكُمْ وَ ما تُوعَدُونَ « 26 » . و : قال الرّسول الصّادق الامين - صلّى اللّه عليه و آله - : « لو توكّلتم على اللّه حقّ توكّله ، ليرزقكم كما يرزق الطّير ؛ تغدو خماصا و تروح بطانا » « 27 » ؛ يعنى : « اگر توكّل كنيد بر خداوند - حقّ توكّل - ، هرآينه رزق مىدهد شما را چنان‌كه رزق مىدهد مرغ را كه صبح مىكند گرسنه ، و شام مىكند شكم سير » . و اشهر مواضع توكّل ، موضع رزق است كه توكّل در آن فرض است بر عبد به سبب ضمانت و كفالت حقّ تعالى آن را ؛ شرعا و عقلا ضمانت و كفالت شرعى ، از آيات و آثار اهل عصمت ص بيّن است . امّا عقلا ؛ زيرا كه ما بندگانيم مأمور به خدمت مولى و سيّد خود ؛ و چنان‌كه بر عبد ، امتثال امر و خدمت لازم است ، بر مولى نيز كفالت و ضمانت قوت و رزق او لازم است ؛ و چون عباد خود را محتاج خلقت فرموده ، پس لازم است بر خالق بىنياز رفع حاجت ايشان را . و رزق ، بر چهار قسم است ؛ اوّل : رزق مضمون « 28 » كه حقّ تعالى ضامن شده است آن را ؛ و آن ، غذاى انسانى است كه به آن است قوام بنيه ، نه ساير اسباب ضروريّهء انسان ؛ و اين نوع از رزق را حقّ تعالى ضامن است و توكّل واجب است به ازاى آن - شرعا و عقلا - چنان‌كه مذكور شد . دوم : رزق مقسوم ؛ و آن ، چيزى

--> ( 24 ) - به صفحهء 451 رجوع شود . ( 25 ) - به منهج حاضر ، صفحات 296 و 297 رجوع شود . ( 26 ) - به منهج حاضر ، صفحهء 297 رجوع شود . ( 27 ) - « جامع الاخبار » : 113 ، « مجموعهء ورّام » 1 : 230 ، « غوالى اللآلئ » 4 : 57 ، « بحار الانوار » 71 : 151 ، « مستدرك الوسائل » 11 : حديث 12789 - 11 ( 28 ) - اين كلمه ، اسم مفعول از مصدر ضمانت است ؛ يعنى رزق و روزى ضمانت شده .