بعد ، حضرت امام ص مىفرمايد كه : ملتزم باش تحصيل علمى را كه اصلاح عمل نمىشود مگر به آن ، و آن علم اخلاص است ؛ يعنى علم اخلاص ، مثل علم تقوى و يقين ، از علوم واجبه بر مسلم و مسلمه است ؛ به جهت سلامتى عمل از آفاتى كه مفسد عمل ، و ضدّ اخلاص است ؛ چنان‌كه در باب اخلاص ، مفصّلا خواهد آمد . و حضرت رسول ص مىفرمايد : پناه مىجويم به حقّ تعالى از علمى كه نفع ندهد ، و حضرت امام ص مىفرمايد : آن علمى است كه مضادّ « 90 » عمل به اخلاص است ؛ مثل علم ناقص به صحّت و سقم ظاهر عبادات در صورت قناعت كردن به آن ، و محروم ماندن از علم به صحّت و سقم روح و باطن عبادات كه علم به اخلاق نفسانيّه و عقايد و معارف الهيّهء قلبيّه است كه اخلاص از جملهء آنهاست . بعد مىفرمايد : قليل علم ، محتاج به كثير عمل است ؛ زيرا كه علم يك ساعت ، لازم دارد استعمال آن را در مدّت عمر ؛ يعنى هرگاه عالم ، عمل نكند به قليل علم خود ، واجب نمىشود بر او طلب علمى كه جاهل است به آن ؛ زيرا كه مقصود از علم ، عمل است ، و اگر عمل كرده نشود به آن علم ، آن علم ، و بال است بر صاحبش كه : « العلم بلا عمل و بال » « 91 » ؛ و طلب زياده بر آن ، بىحاصل

--> - محفوظ ) : سورهء 13 آيهء 39 ( 90 ) - مخالف ( 91 ) - علم بدون عمل ، و بال ( عذاب و سختى و جرم ) است : در اصطلاح « قرآن » و حديث ، مقصود از علم ، دانستن علوم الهى است بطور مطلق ، و جز علم الهى را علم نگويند . و با توجّه به اين معنى ، از آنچه در باب علم و عمل آمده است مىتوان دريافت كه چرا علم بدون عمل و بال است . توضيح : اين حديث ، در مآخذ موجود ، به اين صورت آمده است : « كلّ علم و بال على صاحبه الّا من عمل به » ؛ يعنى : هر دانشى و بال بر صاحب خويش است مگر كسى كه بدان عمل كند : « منية المريد » : 135 ، « بحار الانوار » 2 : 38