تا نگردد مدح و ذمّ خلايق نزد او يكسان ؛ زيرا كه ممدوح در نزد خالق ، نمىگردد مذموم به ذمّ خلايق ، و همچنين برعكس . و كمال عبد ، طلب ممدوحيّت خود است در نزد معبود خود ، و هرب از مذموم شدن در نزد او - جلّ و علا - . پس به اين جهت نبايد فرحناك شود بندهء خالص در بندگى به مدح كسى و غمگين نگردد به مذمّت او مگر كسى كه مدح و ذمّش به منزلهء مدح و ذمّ معبود حقيقى و حكم و امر و اطاعت و متابعتش چون حكم و اطاعت او - جلّ و علا - باشد ؛ مثل اهل عصمت ص كه امر و حكم و اطاعت ايشان ، قرين امر و طاعت حقّ تعالى است بلكه عين اوست ، كه : « من اطاعكم فقد اطاع اللّه و من عصاكم فقد عصى اللّه » « 13 » ، و قال اللّه تعالى : أَطِيعُوا اللَّهَ وَ أَطِيعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِي الْأَمْرِ مِنْكُمْ « 14 » . فلهذا بايد عبد ، نقد اخلاق و كمالات نفسانيّهء خود را به محك اين بزرگواران زند [ تا ] از غلّ و غشّ ، خالص آيد و از مقبوليّت و ممدوحيّت در نزد ايشان افتخار نمايد ، و از مردوديّت و مذموميّت در نزد ايشان احتراز كامل كند چنان‌كه از مدح حقّ جلّ و علا افتخار ، و از ذمّ او احتراز مىنمايد ؛ زيرا كه هركس مقبول و ممدوح ايشان ، ممدوح و مقبول حقّ جلّ و علاست ، و همچنين برعكس ؛ بلكه علامت مقبوليّت و مردوديّت در نزد حقّ تعالى ، مقبوليّت و مردوديّت در نزد اين بزرگواران است . پس مدح و ذمّ انبياء و اوصياء و اولياء ، نه چون مدح و ذمّ خلايق است . و حضرت امام - عليه السّلام - دو وجه وجيه « 15 » از براى عدم خشنودى

--> ( 13 ) - آن‌كس كه شما ( اهل بيت عصمت و طهارت ) را اطاعت كند ، بىگمان خداى را اطاعت كرده باشد ، و آن‌كس كه به شما عصيان ورزد ، بىشك خداى را نافرمانى نموده است : « زيارت جامعهء كبيره » : 32 ( 14 ) - به منهج حاضر ، صفحهء 173 رجوع شود . ( 15 ) - پسنديده