ابو القاسم راز شيرازى
431
مناهج أنوار المعرفة في شرح مصباح الشريعة و مفتاح الحقيقة ( فارسى )
فرمود خداى عزّ و جلّ : « مالك نيستند خلايق از براى نفوس خود ضررى و نه نفعى ، و مالك نيستند موت و نه حيات و نشر اعمال خود را در قيامت » . تحقيق تفصيلى « اعلم ! ايّدك اللّه تعالى بصفات العبوديّة » « 4 » آنكه فاضلترين ملكات حسنات نفسانيّه و اخلاق حميدهء انسانيّه كه بيخ شجرهء سعادت ابديّه و مايهء نجات و راحت و معيشت سرمديّه است و ذخيرهء عظمى به جهت يَوْمَ لا يَنْفَعُ مالٌ وَ لا بَنُونَ « 5 » است ، عبوديّت حقّ جلّ و علاست كه داراى جميع صفات حسنه و اخلاق حميده است ؛ زيرا كه عبوديّت كامله ، جوهرى است با نفاست و شرافت كه حقيقت و بطون آن ربوبيّت است [ كه ] فرمودهاند : « العبوديّة جوهرة كنهها الرّبوبيّة » « 6 » ؛ و ربوبيّت حقّ - جلّ و علا - جامع جميع صفات و خيرات كماليّه است ؛ پس عبوديّت كه مظهر و صورت اوست نيز مرآت و مجلاى « 7 » تمام صفات حسنهء حميده باشد ؛ زيرا كه بروز كمال هر حقيقتى ، در صورت و علانيت اوست ؛ چنانكه حسن هر حبّه و بذرى را در محاسن اوراق و ازهار و اثمار شجرهء آن توان يافت . فعلى هذا ، هر بنده كه در طريق عبوديّت حقّ - جلّ و علا - سالك است ، به قدرى كه از نور عبوديّت بر نفس او تافته ، صفات حسنه و اخلاق حميده را مالك است ؛ به قدرى كه از بيخ و اصل اين شجرهء طيّبهء عبوديّت در نفس او پنهان است ، از اغصان و فروع آن كه صفات حسنه است از شخص او
--> ( 4 ) - بدان ( اى خواننده ) كه خدا تو را به صفات عبوديّت تأييد فرمايد . ( 5 ) - به منهج حاضر ، صفحهء 152 رجوع شود . ( 6 ) - بندگى ، گوهرى است كه حقيقت آن پروردگارى است : به منهج اوّل ، صفحهء 357 سطر 6 رجوع شود . ( 7 ) - مجلى : محلّ جلوه ، تجلّىگاه همچون آينه