ابو القاسم راز شيرازى
297
مناهج أنوار المعرفة في شرح مصباح الشريعة و مفتاح الحقيقة ( فارسى )
فِي الْأَرْضِ إِلَّا عَلَى اللَّهِ رِزْقُها « 5 » ، وَ فِي السَّماءِ رِزْقُكُمْ وَ ما تُوعَدُونَ « 6 » ، و رحمت او شامل شده است هر شيئى را : وَ رَحْمَتِي وَسِعَتْ كُلَّ شَيْءٍ « 7 » ؛ كفالت رزق و وسعت رحمت حقّ تعالى شامل است اغنياء و فقرا را . و اگر عارف شود به دنيا - كه آن به حسب خلقت و ميثاق الهى ، طالب است تارك خود را و تارك است طالب خود را - و عارف شود اهل آن را كه به سبب ميل داشتن ايشان به آن ، نفع و خير نتوانند رسانيد مگر به ارادهء حقّ تعالى ، ترك نمايد طلب دنيا را به حرص و ميل شديد مگر بر وجهى كه مرضىّ حقّ تعالى و مشروع باشد . اگر عالم شد به فوائد ترك حرص كه استراحت است در دنيا و رضاى به قسمت حضرت مولى و توكّل كردن به او و محمود بودن در نزد او به صبر كردن و رضاى او ، زائل كند از خود خصلت ذميمهء نفسانيّهء حرص را تا به راحت افتد در دنيا ، و مقبول گردد در نزد حقّ تعالى . و اگر عالم شد به آفات و معايب آن ، منزجر گردد از صفت حرص ، و وقوف ننمايد در آن ، و قانع گردد به آنچه نصيب اوست از حقّ تعالى . و اگر عالم شد به آنكه مدّت آمال و طول آجال « 8 » و قصر آن مقدّر و محتوم است ، ترك نمايد طول امل را و آرزوهاى نفسانيّه را كه باعث حرص به دنياست . و هرگاه اين علوم حاصل آمد در انسان ، باعث گردد يقين كامل را ، و معالجه نمايد به آن ، مرض حرص نفسانى را تا حاصل گردد در نفس ، صفت توكّل و قناعت . پس حرص ، ثمرهء شجرهء جهل و ضعف يقين است در انسان ، و معالجهء آن به علم و يقين كامل است .
--> ( 5 ) - و هيچ جنبندهاى نيست مگر آنكه روزى او بر عهدهء كفايت خداست . . . : سورهء 11 آيهء 6 ( 6 ) - به منهج حاضر ، صفحهء 271 رجوع شود . ( 7 ) - به منهج حاضر ، صفحات 89 و 90 رجوع شود . ( 8 ) - جمع اجل ، يعنى هنگام و وقت ؛ مقصود مدّت عمر است .