مدارك خلايق ، و وجوب كتمان ، و وصيّت بر استتار آن ؛ چنان‌كه از حضرت رسول ص وارد است كه : « انّ من العلم كهيئة المكنون ، لا يعلمه الّا العلماء باللّه ؛ فاذا نطقوا به لم ينكره الّا اهل الغرّة باللّه » « 33 » ، و جاى ديگر فرموده : « افشاء سرّ الرّبوبيّة كفر » « 34 » . و حضرت علىّ بن الحسين عليهما السّلام مىفرمايد : « انّى لاكتم من علمي جواهره * كى لا يرى الحقّ ذو جهل فيفتتنا لقد تقدّم في هذا ابو الحسن * الى الحسين و وصّى قبله الحسنا و ربّ جوهر علم لو ابوح به * لقيل لى انت ممّن يعبد الوثنا » « 35 » و بعضى از آنها دليل است بر آنكه علم ، به موهبت و عطاى حقّ تعالى است ، و به تعليم و تعلّم ، حاصل نيايد كه : « ليس العلم بالتّعليم و التّعلّم ، بل هو نور يقذفه اللّه فى قلب من يشاء . قيل هل لذلك علامة يا رسول اللّه ؟ قال : التّجافي عن دار الغرور ، و الانابة الى دار الخلود ، و الاستعداد للموت قبل حلوله » « 36 » . و بعضى دليل است بر آنكه علم ، مجبول و مستور است در قلوب انسان كه به عمل كردن به آداب صالحه و اعمال حسنه ظاهر مىشود ، كه : « لا تقولوا العلم فى السّماء من ينزل به ؟ و لا فى تخوم الارض من يصعد به ؟ و لا من وراء

--> ( 33 ) - همانا بعضى دانشها پوشيده و پنهان است كه جز علماء باللّه ( كه علوم ايشان لدنّى است ) كسى را بر آن آگاهى نيست ؛ و چون از آن سخن گويند ، جز آنان كه به سبب دلبستگى به محبّت دنيا ، غرور ميانهء ايشان و حقّ تعالى پرده افكنده است ، كس بر آن سخنان انكار ننمايد : « جامع الاسرار » : 25 ( 44 ) ، « كنز العمّال » 10 : ح 28942 ( 34 ) - آشكار ساختن سرّ ربوبيّت حقّ ، كفر است : « جامع الاسرار » : 20 ( 34 ) ( 35 ) - به مجلّد اوّل ، مقدّمهء كتاب ، صفحهء 16 رجوع شود : « علم القلوب » : 86 ، « شرح ديوان حضرت امير المؤمنين ( ع ) » : 16 ، « الكشكول » 3 : 22 ، « كلمات مكنونه » : 8 ( 36 ) - علم حقيقى ، به ياد دادن و ياد گرفتن حاصل نشود ، بلكه « آن نورى است كه خدا در دل آن‌كس كه خواهد فروافكند . گفته شد : اى رسول خدا ! آيا بر چنين حالت نشانه‌اى هست ؟ فرمود : روى برتافتن از دنيا ، و روآوردن به سراى جاويدان ، و مرگ را آماده شدن است پيش از آنكه فرارسد » : ( قسمت دوم حديث ) : « روضة الواعظين » 2 : 416 ، « مكارم الاخلاق » 2 : 340 و 370 ، « شرح نهج البلاغة » 6 : 232