ابو القاسم راز شيرازى
206
مناهج أنوار المعرفة في شرح مصباح الشريعة و مفتاح الحقيقة ( فارسى )
هلاكت نفس ملكى او ، تا محروم نماند از فيض رحمت پروردگار . و لهذا حضرت امام ص از قول حضرت رسول ص روايت مىفرمايد كه : « حسن خلق ، شجرهاى است در جنّت ، و سوء خلق ، شجرهاى است در آتش كه صاحب هريك ، متعلّقند به غصنى « 66 » از اغصان آن شجره ، و مىكشاند آن غصن او را به سوى جنّت يا نار » . و از حضرت رسول ص نيز منقول است كه : « روزى در مسجد نشسته بودند ، نظر فرمودند به زمين و غمناك شدند ، بعد نظر فرمودند به آسمان ، شاد و فرحناك شدند . « صحابه » عرض كردند كه باعث اين دو حالت چه بود ؟ حضرت فرمود : نظر كردم به زمين ، ديدم درخت زقّوم را در آتش و جحيم كه چسبيدهاند گروهى از كفّار و منافقين به شاخههاى آن و جدا نمىشوند از آن ، و حقّ - جلّ و علا - مىفرمايد : إِنَّها شَجَرَةٌ تَخْرُجُ فِي أَصْلِ الْجَحِيمِ طَلْعُها كَأَنَّهُ رُؤُسُ الشَّياطِينِ « 67 » ؛ لهذا غمناك شدم بر ايشان . و نظر كردم به آسمان ، ديدم درخت طوبى را در بهشت و جمعى از مؤمنين كه چسبيدهاند به شاخههاى آن و جدا نمىشوند ؛ لهذا فرحناك شدم » . و تحقيق شجرهء طوبى و شجرهء زقّوم ، به طريق ادراك اهل حقيقت و معرفت ، آن است كه محبّت الهيّه كه ولايت كلّيّهء محمّديّهء علويّه - عليهم الصّلاة و السّلام - است كه منشعب مىشود از آن ، انوار ايمان و ولايت در قلوب مؤمنين و شيعيان ايشان ، و جنّت از نور آن مخلوق است ، مسمّى به شجرهء طوباى الهيّه است كه موافق احاديث اهل عصمت ص در خانهء حضرت رسول ص و حضرت امير المؤمنين ص در بهشت روييده است ، و در خانهء هر مؤمنى ، شاخى از آن كشيده شده است . و نيز وارد است كه :
--> ( 66 ) - غصن به معنى شاخهء درخت ، و اغصان جمع آن است . ( 67 ) - همانا آن درختى است كه از قعر دوزخ سر برمىكند ، ميوهء آن همچون سرهاى اهريمنان است : سورهء 37 آيهء 64 و 65