امير المؤمنين - عليه السّلام - : « مؤمن ، مألوف است ؛ و نيست خير در كسى كه الفت نگيرد و الفت گرفته نشود » . و از « كلام اللّه » و احاديث اهل عصمت عليهم السّلام فضائل محاسن اخلاق و معايب قبايح اخلاق ، محقّق است . و مقصود از اخلاق ، صفات نفسانيّهء باطنيّه است ؛ زيرا كه خلق - به ضمّ خاء - و خلق - به فتح - مأخوذ است از خلقة ، و خلقة ، در لغت ، به معنى قدر و اندازه است ؛ و عالم شهادت را كه عالم جسمانيّت و مادّى است ، به سبب اشتمال بر مقادير و جهات طول و عرض و عمق و حيثيّات ، عالم خلق - به فتح خاء - نامند ، و عالم ارواح را به سبب تجرّد از مادّه و جسمانيّت ، عالم امر و حكم الهى نامند ، كه : لَهُ الْخَلْقُ وَ الْأَمْرُ تَبارَكَ اللَّهُ رَبُّ الْعالَمِينَ « 11 » ، و چون فى ما بين مجرّدات روحانيّه و مادّيّات جسمانيّه ، مناسبت تامّه نيست ، حقّ - جلّ و علا - به حكمت بالغهء خود ، خلقت فرمود عالم بين العالمين را كه آن را در عرف شريعت ملكوت نامند ، كه : فَسُبْحانَ الَّذِي بِيَدِهِ مَلَكُوتُ كُلِّ شَيْءٍ « 12 » ، و نيز عالم برزخ گويند ، و در عرف حكماء ، عالم مثال و عالم نفوس نامند ، و به اصطلاح عرفاء امّت ، آن را عالم قلب نامند ؛ و موجودات اين عالم ، از موادّ عنصريّه و سماويّه ، منخلعند « 13 » و مادّيّت ندارند ، امّا مصوّرند به صور لطيفهء باقيه ، چون صور در آينه و صورت در آب ؛ پس به سبب انخلاع از مادّه ، مناسبت دارد اين عالم به عالم ارواح ، و به سبب مصوّر بودن ، مناسبت دارد به عالم مادّه و جسم ؛ لهذا اين عالم را رابط بين العالمين و برزخ نامند ؛ و نفوس انسانيّه ، به دو ظهورشان از اين عالم است كه آن را مثال و « برزخ

--> ( 11 ) - ( جهان ) آفرينش و ( جهان ) فرمان ، از آن اوست ، بزرگ است پروردگار جهانيان : سورهء 7 آيهء 54 ( 12 ) - . . . منزّه است آن ( خدايى ) كه پادشاهى همه چيز به دست اوست : سورهء 36 آيهء 83 ( 13 ) - منخلع : بركنده شده