خاتم انبياء ص را به خلق عظيم ستود ، كه : إِنَّكَ لَعَلى خُلُقٍ عَظِيمٍ « 4 » ؛ و طاعات آن حضرت را به‌جز خلق آن حضرت تمجيد نفرمود ، بلكه از كثرت طاعات و مشقّات آن حضرت را منع نمود ، كه : طه * ما أَنْزَلْنا عَلَيْكَ الْقُرْآنَ لِتَشْقى « 5 » . و از حضرت ابى جعفر عليه السّلام وارد است : « انّ اكمل المؤمنين ايمانا احسنهم خلقا » « 6 » . و از حضرت رسول ، مأثور است كه : « وضع كرده نمىشود در ميزان مرد ، روز قيامت ، فاضل‌تر از حسن خلق » . و از حضرت صادق ص منقول است كه : « چهار چيز اگر در مرد يافت شود ، كامل است ايمان او ؛ اگرچه از فرق تا قدم او پر از ذنوب باشد ، باعث نقصان ايمان او نمىشود ؛ اوّل : صدق ، دوم : اداء امانت ، سيم : حياء ، چهارم : حسن خلق » . و نيز از آن حضرت است كه : « وارد نمىشود مؤمن بر حقّ تعالى به عملى ، بعد از فرائض ، دوست‌تر در نزد او از وسعت دادن خلايق به خلق خود » . و نيز از آن حضرت ، از حضرت رسول ص است كه : « صاحب حسن خلق ، اجر او اجر « صائم در نهار » « 7 » و « قائم در ليل » « 8 » است » . و نيز از آن حضرت است كه : « اكثر چيزى كه مباح مىگرداند بر امّت من بهشت را ، حسن خلق و تقوى است » . و از آن حضرت است كه : « مىميراند خلق حسن خطيئه را چنان‌كه مىگدازد آفتاب تگرگ را » . و از آن حضرت است كه : « نيكويى به خلق و حسن خلق ، تعمير مىكند ديار ، و

--> ( 4 ) - به منهج اوّل ، صفحات 6 و 591 رجوع شود . ( 5 ) - به منهج اوّل ، صفحهء 237 رجوع شود . ( 6 ) - كاملترين مؤمنان از حيث ايمان ، نيكوخلق‌ترين آنان است : « الكافى » : كتاب الايمان و الكفر : باب حسن الخلق : حديث 1 ، « وسائل الشّيعة » 12 : حديث 15904 ، « بحار الانوار » 71 : 373 ( 7 ) - روزه‌دار در روز ( 8 ) - به نماز ايستاده در شب