بسم اللّه الرّحمن الرّحيم « الحمد للّه الَّذِي عَلَّمَ بِالْقَلَمِ * عَلَّمَ الْإِنْسانَ ما لَمْ يَعْلَمْ « 1 » ، و اكنز جواهر العقول و النّفوس في مخازن سرائر بنى آدم ، و ادّبهم بآداب الرّوحانيّين من مكارم الاخلاق و محاسن الشّيم . و السّلام و الصّلاة على محمّد صاحب الخلق العظيم و آله الاماجد ، اولى العلم و المحامد و الكرم صلّى اللّه عليه و آله و سلّم » « 2 » . امّا بعد اين منهج ثانى از مناهج ثلاثه ، در شرح اسرار ابواب علم و اخلاق است . و اگرچه علوم و اخلاق ، طاعات عقليّه و نفسانيّه‌اند ، و بحسب شرافت و رتبه ، فوق مرتبهء طاعات بدنيّه‌اند ، چنان كه درجات عقل و نفس ، فوق درجهء طبيعت و جسمند - بحسب تجرّد و كمال - ، امّا انسان در سلوك طريق الى اللّه ، اوّل بايد مشغول گردد به معاملات و عمل به طاعات بدنيّه ، و بعد به تحصيل علوم عقليّه و تهذيب اخلاق نفسانيّه ؛ لهذا بعد از شرح اسرار ابواب طاعات و عبادات ، شروع كرده آمد به شرح اسرار ابواب علوم و اخلاق . و اين منهج ، مشتمل بر سى و چهار باب است ؛ و استعانت مىجويم از حضرت معين وهّاب بر اكمال و اتمام آن بالخير و العافية .

--> ( 1 ) - به منهج اوّل صفحهء 32 رجوع شود . ( 2 ) - خداى را سپاس ؛ آن خدايى را « كه به وسيلهء قلم علم آموزاند ، و به آدمى آنچه نمىدانست تعليم داد » : سورهء 96 آيهء 4 و 5 ، و گوهرهاى درخشان عقل‌ها و جانها را در گنجينه‌هاى نهانيهاى وجود آدمىزاده پنهان ساخت ، و ايشان را به آداب روحانيان از مكارم اخلاق و محاسن صفات بياراست . و درود و صلوات بر محمّد صلى اللّه عليه و آله و سلّم صاحب خلق عظيم ، و خاندان بزرگوار او كه صاحبان علوم و محامد و كرم و احسانند ؛ درود و سلام خدا بر او و آل او .