الشيخ محمد البهاري الهمداني

77

تذكرة المتقين ( فارسى )

و بعض از مغرورين علماء اعلامند ، و غرور اينها تارة من حيث علم « * » است و اخرى من حيث عمل ، امّا المغترّون من الجهة الاولى ففرق 97 فرقه‌اى هستند كه اكتفا به چند كلمه‌اى از كلام جدال كه در مجالس و محافل به كار آيد كرده‌اند و از عقايد حقه يا از مطالب مرتبطه به فقه و عمل بهره ندارند ، اينها مثل خيطى « * » مانند كه در هوا آويزان شده باشد بهر طرف باد او را حركت دهد رو به آن طرف برود ، و احوال اينها معلوم است و فرقهء ديگر هستند ، اكتفا كرده‌اند ببعضى از علوم ادبيه به خيال اينكه اين از مقدمات علوم شرعيه است ، عمر خود را فانى در اين كار كرده و حال آنكه از چيزى كه براى آن خلق شده از معارف و غيره ذره‌اى بهره ندارد و فرقهء ديگر عمرى تلف كرده در فقه تنها يا با مقدمات آنكه اصول فقه باشد و هنوز ملتفت نشده كه فقه مقدمهء عمل است و عمل مقدمهء تهذيب اخلاق است ، و اخلاق مقدمهء توحيد است ، و اين بيچاره در مقدمهء اولى گير كرده ، تا آخر عمر خود هنوز چند مقدمه مىماند تا به نتيجه برسد ، انشاء اللّه تعالى در عالم برزخ و الّا مجالى ديگر نيست و طايفه‌اى اكتفا به اينها نكرده تعمق كرده در جميع علوم الّا اينكه قوهء عمليه را مهمل

--> ( * ) من حيث علم : از روى آگاهى و دانش . ( * ) خيطى : يك نخى .