الشيخ محمد البهاري الهمداني
55
تذكرة المتقين ( فارسى )
است و يك سفر ديگرى هم روحانى الى اللّه هم بايد بكند به دنيا نيامده براى خوردن و آشاميدن ، بلكه خلق شده از براى معرفت و تكميل نفس آن هم سفر ديگريست كما اينكه در اين سفر حج زاد و راحله و همسفر و امير حاج و دليل و خدام و غيره لازم دارد كه اگر هركدام نباشد كار لنگ است و به منزل نخواهد رسيد ، بل به هلاكت خواهد افتاد در آن سفر هم بعينه به اينها محتاج است و الّا قدم از قدم نخواهد برداشت ، و اگر بدون اينها خيال كرده راه برود قطعا رو به تركستان است كعبهء حقيقى نيست ، اما راحلهء او در اين سفر بدن اوست بايد به نحو اعتدال از خدمت آن مضايقه نكند ، و نه چنان سيرش بكند كه جلو او را نتواند بگيرد و ياغى و طاغى شود نه چنان گرسنگى به آن بدهد كه ضعف بر او مستولى شود و از كار عبادت بازماند خير الامور اوسطها افراط و تفريط آن مذموم است . اما زاد او اعمال خارجيهء اوست كه تعبير از آن به تقوى مىشود از فعل واجبات و ترك محرمات و مكروهات و اتيان « * » به مستحبات و اصل معنى تقوى پرهيز است كه اول درجهء آن پرهيز از محرمات است و آخر درجهء آن پرهيز از ما سوى اللّه جلّ جلاله « * » و بينهما متوسّطات « * » . فحاصل الكلام
--> ( * ) اتيان : بجا آوردن . ( * ) ما سوى اللّه جلّ جلاله : آنچه كه غير خداى جليل است . ( * ) بينهما متوسّطات : و بين اين دو درجات ديگرى هم هست