ابو القاسم راز شيرازى
مقدمه 6
مناهج أنوار المعرفة في شرح مصباح الشريعة و مفتاح الحقيقة ( فارسى )
« مصباح الشّريعة » به وثاقت ياد شده است ذكر نموده همچون : 1 - ابن فهد حلّى در كتاب « عدّة الدّاعى » . 2 - شيخ ابراهيم كفعمى در كتاب « مجموع الغرائب » . 3 - سيّد هاشم بحرانى در مقدّمهء « تفسير برهان » كه « مصباح الشّريعة » را جزء مآخذ خود ذكر كرده . 4 - نراقى اوّل ( ملّا مهدى ) در كتاب « جامع السّعادات » . 5 - سيّد حسن قزوينى در مبحث خامس از كتاب « جامع الشّرائع » . 6 - سيّد عليخان مدنى در شرح « صحيفهء سجّاديّه » . 7 - حاجى ميرزا حسين نورى در خاتمهء « مستدرك الوسائل » . 8 - حاجى ميرزا جواد آقا ملكى در كتاب « اسرار الصّلاة » . 9 - حاجى شيخ على اكبر نهاوندى در كتاب « بنيان رفيع » . و هريك از آنان به شيوهاى در مآثر نامبرده از آن ياد كرده و در حدّ فهم و معرفت خويش آن را ستودهاند . امّا بااينهمه بر اين كلمات تامّات الهيّه شرحى كه همهء اصناف رهروان باديهء طلب را از مبتدى و متوسّط و منتهى برخوردار سازد تا آن زمان كه « حضرت راز » سى و پنجمين ركن عاليقدر سلسلة الذّهب رضوى بر شرح آن همّت گماشتند از ميانهء اهل معرفت كسى بر شرح آن اهتمام نورزيده بود « 1 » .
--> ( 1 ) - از جمله شروح مختصرى كه بر كتاب « مصباح الشّريعة » تا روزگار حضرت راز نگارش يافته بشرح زير است : الف : كتاب « بيان الاسرار » تأليف شيخ حسين زاهدى است كه به روش اهل معرفت شرحى موجز بر اين كتاب نگاشته است . ب : منظومهاى 90 صفحهاى جزو منظومه « جنّات الوصال » سروده شده بهوسيله احمد بن عبد الواحد كرمانى معروف به نظام على شاه . ج : ترجمه و شرح مختصر مصباح الشّريعة بقلم ملا عبد الرّزّاق لاهيجى كه به سال 1343 شمسى بوسيلهء فاضل فقيد محدّث ارموى تصحيح و در چاپخانه دانشگاه بچاپ رسيده است و جز اين سه شرح مختصر ، اخيرا بعضى از افاضل به ترجمه و توضيح مصباح الشّريعة پرداختهاند شكّر اللّه مساعيهم اجمعين .