امور دنيا و معاش خود شده ، مبالات به امور دين ندارند . چون در قيامت از سمع و بصر و قلب سؤال مىكنند ، و اگر شخص جهد نمايد كه خلاف حقّ و صواب ، در اين زمان نگويد چگونه نشنود مگر كه او را مانعى از استماع باشد ؛ و خواب نيز مانع است از تكلّم و استماع ، و باعث سلامتى از شرّ تكلّم و استماع است . بعد مىفرمايد : با وجود اين‌ها در زيادتى نوم ، آفت‌هاست كه رأس آنها غفلت است از حقّ تعالى و حرمان از ذكر و طاعات . و باعث كثرت خواب كثرت شرب است ، و آن را باعث كثرت اكل است ، و اين دو باعث مىشوند ثقل نفس را از حمل طاعات ، و به قساوت و كدورت مىاندازند قلب را از تفكّر و خشوع . پس تقليل در اكل و شرب لازم است تا قوّت و سورت نوم بشكند ، و باعث شود خفّت « 26 » نفس و صفاى قلب و تفكّر و خشوع را . بعد مىفرمايد : بگردان نوم خود را آخر عهد خود از دنيا ؛ كما قال اللّه تعالى : اللَّهُ يَتَوَفَّى الْأَنْفُسَ حِينَ مَوْتِها وَ الَّتِي لَمْ تَمُتْ فِي مَنامِها فَيُمْسِكُ الَّتِي قَضى عَلَيْهَا الْمَوْتَ وَ يُرْسِلُ الْأُخْرى إِلى أَجَلٍ مُسَمًّى إِنَّ فِي ذلِكَ لَآياتٍ لِقَوْمٍ يَتَفَكَّرُونَ « 27 » ، و چون زمام قبض و بسط ارواح بيد قدرت اوست اگر خواهد امساك و حفظ نمايد ارواح را در حال نوم ، باعثى بر ارجاع آن نيست ، و اگر خواهد برگرداند روح را به بدن ، مانعى از آن نيست . پس بايد قبل از نوم ، استعانت جويد به حقّ تعالى در انتباه از نوم به جهت قيام از براى عبادت ،

--> ( 26 ) - سبكى ( 27 ) - خداست كه وقت مرگ ، ارواح خلق را مىگيرد ، و آن را كه هنوز مرگش فرا نرسيده نيز در حال خواب روحش را قبض مىكند ، سپس آن را كه حكم به مرگش كرده جانش را نگاه مىدارد و آن را كه نكرده به بدنش مىفرستد تا وقت معيّن مرگ ؛ در اين كار نيز ادلّهء قدرت الهى براى متفكّران پديدار است : سورهء 39 آيهء 42