خون و پيه ، غليظ مىشود قلب صنوبرى و سخت مىشود ، و چون قلب مذكور محلّ روح حيوانى است تيره و غليظ و كدر مىشود روح حيوانى كه بخار لطيف خون صالح قلب است ، و چون روح حيوانى ، محل ظهور نور روح انسانى است به واسطهء كدورت و غلظت قلب صنوبرى و روح حيوانى ، ضعيف و كم‌نور مىشود روح انسانى . مثال قلب صنوبرى و دو روح حيوانى و انسانى و غذاهاى مختلف ، مثال چراغ و فتيله و شعله و روغن است ؛ قلب صنوبرى چون چراغ است ، و روح حيوانى كه بخار متصاعد از خون صالح قلب است چون فتيله است ، و روح انسانى كه از عالم ارواح و انوار مجرّده است چون شعله است كه متعلّق به فتيلهء روح حيوانى است ، و غذاهاى مختلف به‌منزلهء روغن است ؛ هرگاه چراغدان پاك باشد ، و فتيله از پنبه و قطن هم پاك باشد ، و روغن صاف و لطيف باشد ، به يقين شعله قوى و نورانى مىشود ، و هرگاه همهء آنها غليظ و كثيف باشند ، به يقين كه شعله ضعيف و كم‌نور است ؛ همچنين هرگاه قلب صنوبرى به واسطهء غذاهاى بسيار چرب و شيرين غليظ شد ، و پيه در آن متكوّن شد ، و دم صالح قلب به واسطهء غذاهاى مذكوره و كثرت اكل فاسد و كثيف شد ، و غذاى انسانى از حرام و شبهه شد - كه به‌منزلهء روغن است - البتّه نور روح انسانى ، ضعيف و تار خواهد شد . و هرگاه به واسطهء جوع و قلّت اكل و غذاى حلال پيه قلب گداخته شد ، رقيق مىشود قلب صنوبرى ، و لطيف مىشود خون قلب و بخار آن كه روح حيوانى است ، و قوى و نورانى مىشود روح انسانى . پس كثرت اكل باعث قساوت و سختى قلب است كه سر همهء آفات است ؛ زيرا كه آن باعث ضعف روح و قلب معنوى است . و همچنين كثرت اكل موجب هيجان شهوت است ؛ زيرا كه انبعاث « 8 » شهوت از غذاست ، و هيجان شهوت باعث

--> ( 8 ) - انگيزش