ابو القاسم راز شيرازى

516

مناهج أنوار المعرفة في شرح مصباح الشريعة و مفتاح الحقيقة ( فارسى )

مىشود استدلال بايد نمود بر كمال و نقص صاحب آنها . و ديگر حسن مدارات با خلق است ؛ فرمود حضرت رسول ( ص ) : كسى كه محروم است از حسن مدارات با خلق ، محروم است از توفيق . ديگر عدم اغترار « 4 » است به حسن ملابس « 5 » و ملاحت افعال و اعمال و كثرت لاف و گزاف ؛ چنان‌كه « اصمعى » « 6 » گويد : ديدم در « بصره » شيخى را كه خوش‌منظر و صاحب لباس فاخر بود ، در حول و حوش او جمعى بودند ، و مالك بود دخل و خرجى را ، خواستم آزمايش كنم عقل او را ، سلام كردم بر او و گفتم : اى بزرگ ما كنيهء شما چه چيز است ؟ گفت : ابو عبد الرّحمن الرّحيم مالك يوم الدّين ، پس متعجّب شدم و خنديدم و يافتم قلّت عقل او را ، و قلّت عقل او را مانع از خرج و دخل نبود . سؤال كرد « انوشيروان » عادل از « بوذر جمهر » حكيم وزير خود : بهترين چيزى كه عطا شده به مرد چيست ؟ گفت : عقل است ، پرسيد كه اگر نباشد ؟ گفت : سكوت طويل است ، پرسيد كه اگر نباشد ؟ گفت : برادر شفيقى است كه مشورت كند با او ، پرسيد اگر نباشد ؟ گفت : حسن خلق است در معاشرت با خلق ، پرسيد اگر نباشد ؟ گفت : مرگ مفاجات كه به راحت اندازد او را و خلق را . و ثانى از خصلت‌هاى خمسه علم است ؛ زيرا كه حقايق دين و تكاليف الهى و طرق نجات از ضلال بعلم منكشف مىشود و با جاهل مشورت بىحاصل است .

--> ( 4 ) - مغرور شدن ( 5 ) - پوشيدنيها ( 6 ) - يكى از مشاهير اهل لغت و ادبيّات عرب است كه در روزگار خود سرآمد اقران خويش بوده است نامش « عبد الملك بن قريب بن علىّ بن اصمع » است ، و اين شهرت از انتساب او بجدّ اعلاى اوست . او را مصنّفات بسيار در رشته‌هاى مختلفهء فنون ادب به‌ويژه لغت عرب است چنانچه نظريّهء او در اغلب ابواب فنون ادب حجّت شناخته مىشده است ، ولادتش به سال 122 و وفاتش به سال 216 هجرى قمرى است .