ابو القاسم راز شيرازى
475
مناهج أنوار المعرفة في شرح مصباح الشريعة و مفتاح الحقيقة ( فارسى )
در بيت ، « حجر الاسود » را ؛ و آن ياقوتى است از ياقوتهاى بهشت . و ديگر آنكه حقّ تعالى گردانيد « حجر الاسود » را كه جزء « كعبه » است يمين و دست راست خود ؛ چنانكه وارد شده است كه : « الحجر الاسود يمين اللّه » « 45 » كه بايد ببوسند و مسح كنند « حجر » را تا آنكه ادا كنند عهدى را كه گرفت حقّ تعالى بر بنىآدم در ميثاق . و وضع شده است « حجر » در ركنى كه حال در آن است و قرار داده نشد در غير آن ؛ زيرا كه حقّ تعالى در هنگام اخذ ميثاق ، گرفت عهد را در اين مقام ، و جارى شد سنّت به تكبير و استقبال ركنى كه « حجر » در اوست از جانب « صفا » ؛ زيرا كه چون نظر كرد آدم از « صفا » - درحالىكه قرار داده شده بود « حجر » در اين ركن - تكبير گفت حضرت آدم ، و تهليل گفت و تمجيد كرد حقّ تعالى را . و قرار داده شده است ميثاق با حقّ تعالى در « حجر » ؛ زيرا كه چون حقّ تعالى گرفت ميثاق از براى خود به ربوبيّت و از براى حضرت محمّد ( ص ) به نبوّت و از براى على ( ع ) به وصايت ، برهم خورد فرايص « 46 » و اعضاى ملائكه ، و اوّل كسى كه سرعت كرد به سوى اقرار به ميثاق ، « حجر » بود ؛ به اين جهت برگزيد حقّ تعالى او را و گردانيد ميثاق را چون لقمهاى در دهان « حجر » ، و اخراج كرد « حجر » را از بهشت تا آنكه متذكّر شود آدم آنچه را فراموش كرده بود از عهد و ميثاق كه : وَ لَقَدْ عَهِدْنا إِلى آدَمَ مِنْ قَبْلُ فَنَسِيَ وَ لَمْ نَجِدْ لَهُ عَزْماً « 47 » . و [ ديگر آنكه ] گرديد حرم به مقدارى كه هست ، نه كم مىشود نه زياد ؛ زيرا كه حقّ تعالى نازل كرد بر آدم ياقوتى قرمز ، پس گذارد او را در موضع « كعبه » ، و آدم
--> ( 45 ) - حجر الاسود دست راست خداست . ( 46 ) - جمع فريصه : عضلات ما بين استخوانهاى قفسه سينه را گويند : ارتعد فرائصه كنايه است از اينكه اندامش به لرزه افتاد . ( 47 ) - همانا كه ما با آدم ( ع ) پيمان بستيم و او فراموش كرد و در او عزمى استوار نيافتيم : سورهء 20 آيهء 115