پروردگارا اين كدام بيت است كه قابل سكناى تو است ؟ فرمود : فارغ ساز قلب خود از براى من . و در احاديث قدسيّه وارد است : لا يسعنى ارضي و لا سمائي و انّما يسعني قلب عبدى المؤمن . پس معنى تأويلى آنست كه : گردانيديم بيت قلب انسانى معنوى را مثابة و مرجع از براى طالبين و مشتاقين لقاى خود كه رجوع كنند به آن نفوس و عقول و ارواح ايشان ، و زيارت نمايند او را بشوق دريافت تجلّى و قرب ما چنان‌كه رجوع مىكنند در ظاهر به « كعبه » و زيارت مىكنند او را به طلب مرضات ما : ابلهان تعظيم مسجد مىكنند * در جفاى اهل دل جِدّ مىكنند آن مَجاز است اين حقيقت اى خران * نيست مسجد جز درون سروران مسجدى كَاندَر درونِ اولياست * سجده‌گاه جمله است آنجا خداست قال اللّه تعالى : أَ جَعَلْتُمْ سِقايَةَ الْحاجِّ وَ عِمارَةَ الْمَسْجِدِ الْحَرامِ كَمَنْ آمَنَ بِاللَّهِ وَ الْيَوْمِ الْآخِرِ « 15 » ؛ يعنى آيا مىگردانيد سيراب كردن حاجّ و تعمير كردن « مسجد الحرام » را كه « كعبه » است مثل كسى كه ايمان به حقّ تعالى و معاد آورده باشد ؟ البتّه اين دو مماثل و مشابه نيستند ؛ زيرا كه مؤمنان ارباب قلوب‌اند كه بيوت حقيقى و منزل تجلّى و قرب حقّ تعالى است . و گردانيديم بيت قلب را مأمن از براى طلّاب و مشتاقين خود كه هرگاه داخل شوند او را ايمن‌اند از تصرّفات شياطين و مكايد جنود « ابليس » و قطّاع طريق الهى يعنى هوا و هوسهاى نفسانيّه و شهوات طبيعيّه ؛ زيرا كه « ابليس » و جنود او قادر نيستند بر دخول قلب چنان‌كه قدرت ندارند شياطين و اجانين بر دخول در آسمان و هرگاه خواهند بربايند و استراق سمع كنند از ملائكهء آسمان ، مردود

--> ( 15 ) - آيا سقايت و آبرسانى حجّاج و تعمير « مسجد الحرام » همانند ايمان به خدا و روز جزاست : سورهء 9 آيهء 19