دليلا ، الستم بطرق السّماء اجهل من طرق الارض ؟ يعنى هرگاه يكى از عباد از بلد خود به فرسخهاى چند بيرون برود مىجويد از براى خود راهنمائى با وجودى كه معرفت راههاى زمين را دارد ، آيا شما به راههاى آسمان نادان‌تر از راههاى زمين نيستيد ؟ يعنى چنان‌كه راههاى زمين كه محسوس مىشود ، عقبات « 9 » و مهالك دارد كه بدون راهنما طىّ آن خوف و خطر و هلاكت دارد ، همچنين راههاى آسمان كه راه به سوى خداوند است و محسوس نيست و عباد از آن راه هيچ خبر ندارند به طريق اولى طىّ آنها محتاج است به راهنمائى كه نجات دهد سالك را از عقبات و مهلكات آن راه . و عقبات اين طريق باطن شديدتر است از عقبات راه ظاهر و طىّ اين راه ، صعب‌تر است و مشتقّات اين راه بيشتر است ، و عوايق و موانع اين راه زيادتر و مهالك آن پنهان‌تر است و دشمنان و قطّاع الطّريق در اين راه در راهزنى ، اشدّ از دزدان راههاى ظاهراند ؛ زيرا كه راهزنان ظاهرى محسوس و ظاهراند و راهزنان باطنى كه نفس و ابليس‌اند پنهانند به طريقى كه فرق ميان خود و دشمن نتوان كرد ؛ قال رسول اللّه : « اعدى عدوّك نفسك الّتى بين جنبيك » « 10 » ، و مكايد و حبائل آنها بسيار است و جميع اموال و جاه و عزّت و اسباب و عقار و منقول دنيا را به اقطاع ، تمليك ابليس و جنود او داده‌اند و جهّال و مقصّرين ، كلّا موانع درين راه‌اند ؛ زيرا كه مدارك و عقول هر يك در فهم طريق الهى مختلف است ؛ چنان‌كه حضرت رسول صلّى اللّه عليه و آله فرمود كه متفرّق شدند امّت برادر من موسى به هفتاد و يك فرقه ؛ يكى از آنها ناجى و باقى هالك شدند ، و متفرّق شدند امّت برادر من عيسى به هفتاد و دو فرقه ؛ يكى از آنها ناجى و باقى هالك شدند ، و زود باشد متفرّق شوند امّت من

--> ( 9 ) - گردنه‌ها ( 10 ) - دشمن‌ترين دشمنان تو همين نفس توست كه ميانهء دو پهلوى تو قرار دارد .