ابو القاسم راز شيرازى
377
مناهج أنوار المعرفة في شرح مصباح الشريعة و مفتاح الحقيقة ( فارسى )
قيامت در حضور حقّ تعالى شهادت دهند بر اكمال صلاة و دين عبد . پس حضرت امام عليه السّلام مىفرمايد : تشهّد ، ثناء و مدحت حقّ تعالى است به عبوديّت در سرّ ، و خضوع در فعل . و عبوديّت بقول و دعوى است تماما ، و صدق بلسان و صفا و صدق به باطن ، لازم عبوديّت است ؛ زيرا چنانكه عبادت بلسان و جوارح از عبد خواستهاند عبادت بقلب و باطن كه اشرف مراتب انسان است نيز خواستهاند ، و تحقّق به عبوديّت به معرفت ربوبيّت است ، و معرفت به ربوبيّت عمل قلب و سرّ است و مورث علم به آنست كه خلق در قبضهء قدرت حقّ تعالى اسيرند و نفسى و لحظهاى از ايشان صادر نمىشود مگر بقدرت و مشيّت او ، و لازم اين علم عجز عبد است از عمل مگر باذن حقّ تعالى و ارادهء او ؛ چنانكه حقّ تعالى مىفرمايد كه اختيار و خلقت از براى پروردگار است ، و از براى عبد اختيار در امورات كلّيّه نيست مثل موت و حيات و فقر و غنى و صحّت و مرض و عزّت و ذلّت ، و اين امورات تماما به اختيار حقّ تعالى است چنانكه خلقت به اختيار اوست و عباد را در آن مدخليّتى نيست ، و ذكر اختيار حقّ تعالى و عدم اختيار عباد و نقل اين آيهء كلام اللّه كه : وَ رَبُّكَ يَخْلُقُ ما يَشاءُ وَ يَخْتارُ ما كانَ لَهُمُ الْخِيَرَةُ سُبْحانَ اللَّهِ وَ تَعالى عَمَّا يُشْرِكُونَ در اين باب تشهّد از امام عليه السّلام اشاره است بر اختيار كردن حقّ تعالى حضرت رسول و آل طاهرين او را بر ساير بنىآدم ؛ چنانكه وارد است از حضرت رسول ( ص ) كه حقّ تعالى اختيار فرمود حضرت آدم را بر ملائكه و موجودات ارض ، و اختيار فرمود از بنىآدم انبياء را ، و اختيار فرمود از انبياء ابراهيم خليل را ، و اختيار فرمود از اولاد حضرت ابراهيم عرب را ، و اختيار فرمود از عرب « قريش » را ، و از « قريش » اختيار فرمود مرا و ذرّيّهء مرا ، پس مىفرمايد : فلم نزل خيارا من خيار ؛ يعنى ثابت هستيم من و ذرّيّهء طاهره كه مختار از مختار مىباشيم . پس نمىرسد