ابو القاسم راز شيرازى
257
مناهج أنوار المعرفة في شرح مصباح الشريعة و مفتاح الحقيقة ( فارسى )
( ع ) و حنيفى بودن ملّت آن آنست كه آن حضرت مايل « 4 » بود از طريق نصارى كه حدّ افراط را در دين داشتند از قبيل غلوّ كردن در عيسى ( ع ) به آنكه خداست و اختيار رهبانيّت به ترك نكاح و معاشرت خلق و ترك قصاص و امثال آن ، و نيز مايل بود از طريق يهود كه طريق تفريط در دين الهى است از قبيل كشتن انبياء و صيد كردن در يوم السّبت « 5 » ، و ترك عفو كردن از خلق . پس حنيف يعنى مايل از طريق افراط و تفريط . و ملّت حضرت رسول را صلّى اللّه عليه و آله ، بسبب موافقت با ملّت ابراهيم عليه السّلام ، ملّت حنيفيّه نامند . و اين ملّت حنيفيّه را كه مشترك است در دين حضرت حبيب اللّه و حضرت خليل اللّه ، ده سنّت است كه دو تا از آن واجب شده در دين حضرت رسول ، و هشتتاى آن سنّت است ؛ پنج از آن در رأس ، و پنج در بدن است ؛ اوّل كه در سر است ؛ مضمضه « 6 » و استنشاق « 7 » و مسواك و گرفتن شارب و تفريق كردن موى سر - از براى كسى كه موى سرش بلند باشد - در مسح رأس ، و ثانى كه در جسد است ؛ استنجاء « 8 » ، و ختنه ، و دور كردن موى زهار « 9 » ، و گرفتن ناخن ، و دور كردن و تراشيدن موى زيربغل است . پس مسواك از جمله سنن مؤكّده است و از مقدّمات وضو و صلاة است . و حضرت امام عليه السّلام فرمود كه حضرت نبىّ صلّى اللّه عليه و آله فرموده كه مسواك آلت طهارت دهان است و باعث رضاى رحمان ؛ زيرا كه در مسواك ، اقتدا به حبيب و خليل است و اقتدا به صالحين باعث رضاء حقّ تعالى است .
--> ( 4 ) - منحرف و منعطف ( 5 ) - روز شنبه ( 6 ) - آب در دهن گردانيدن و بوسيلهء آن دهان را شستن ( 7 ) - آب در سوراخهاى بينى با هوا بالا كشيدن و شستن ( 8 ) - پاك ساختن محلّ دفع فضلات بدن ( 9 ) - موهائى كه بر اندام پائين شكم مىرويد