برخى از فضلا چنين توجيه نموده ، كه كسب بنده در دل و زبان و انگشتان او مىباشد و نيت هم يكى از آنها شمرده شده بلكه ارجح است ، زيرا كه نيت عبادتى مستقل است ، بخلاف دو بخش ديگر ( كه زبان و انگشتان باشد ) دانشمندان گذشته و پيروان آنها مرامشان آن بود كه گشايش كتاب خود را بدين حديث شريف مستحب ميدانسته تا شخص خواننده هنگام مطالعه آن كتاب نيت خود را تصحيح نمايد ، و درباره او بيشتر اهتمام كند . باز فرمود - نيت مؤمن از عمل او بهتر است ، ( و دربارهء اخبار است كه ابلغ از عملش مىباشد ) باز فرمود - در روز جزاء مردم به وتيره نياتشان محشور گردند و فرمود - جبرئيل از خداى متعال خبر داد كه حق جل ذكره فرموده ، اخلاص در عمل سريست از اسرار من ، كه در دل هريك از بندگانم كه دوست داشته باشم بگروگان ميسپارم . حضرت رسول صلّى اللّه عليه و إله و سلّم فرمود - نخستين كسى كه روز جزا درباره او قضاوت شود ، كسى است كه در دنيا شهيد شده ، چون او را بصحراى محشر آورند نعمتهاى خدا بر او معرفى شود همهء آنها را بشناسد ، خداى متعال فرمايد در دنيا چه كردى ؟ عرض كند در راه تو فداكارى نموده تا كشته شدم ، خدا فرمايد : دروغ گفتى ؛ بلكه مبارزه كردى تا مردم بگويند چه آدم جرى و دلاوريست ، و همين سخن گفته شده ، سپس امر فرمايد تا او را برو به آتش افكنند ، ديگرى مرديست كه دانش فراگرفته و قرآن خوانده ، او را بصحراى محشر آورند ، و نعمتهاى خدا را به او عرضه كنند ، خداى متعال فرمايد : در دنيا چه كردى ؟ گويد : دانش آموختم و به ديگران آزمودم و قرائت قرآن نمودم خدا فرمايد : دروغ گفتى ، بلكه دانش فراگرفتى تا مردم بگويند فلان دانشمند است ، و تلاوت قرآن