الشهيد الثاني ( مترجم : ساعدى خراسانى )
35
منية المريد ( فارسى )
باب اول در آداب معلم و متعلم است كه بسه نوع تقسيم مىشود آداب مشترك متعلم و استاد نوع اول - در بيان آدابى است كه شاگرد و استاد در آنها شركت دارند ، و اين آداب بر دو بخش توزيع شده ، آدابى كه راجع به خود معلم و متعلم است ، و آدابى كه در مجلس درس بايد مراعات كنند . [ آدابى كه ويژه متعلم و استاد است ] دانش و خلوص نيت بخش نخستين - آدابى كه ويژهء معلم و شاگرد است . اولين موضوعى كه بر معلم و متعلم فرض و واجبست اينست كه : در فراگرفتن علم و آموختن به ديگرى با نيتى خالص باشند ، زيرا مدار اعمال و كارهاى بندگان روى زمينهء نيت خالص است چهبسا مىشود عملى بر اثر نيت و قصد چون سوفارى باشد كه اصولا ارزش و بهائى ندارد ، و هنگامى مانند گوهريست كه كسى نتواند ارزشى براى او قائل شود ، و گاهى چون وزر و و بال بر صاحب اوست و در ديوان بزهكارى او نوشته مىشود ، هرچند به صورت اعمال فرضيه او بوده باشد ، بنابراين بر معلم و متعلم فرض است كه جز ذات خدا و امتثال و فرمانبرى او را منظور ندارند و نفس خويش را اصلاح نمايند و بندگان خدا را به راه دين رهنمائى كنند ، و در اين كار اغراض دنيوى را از قبيل فراهم آوردن مال ، و جاه ، و شهرت ، و تميز از اشباه و هممسلكان ، و مباهات بر اقران ، و ترفع بر برادران بانجام نياورد ، زيرا اينگونه اغراض فاسد جز دورى و خوارى