[ مقدمه ] به نام خدا قوّت از حق خواهم و توفيق و لاف * تا به سوزن بركنم اين كوه تاف مثنوى ، 1 / 1388 چند كلمه دربارهء اين مثنوى اين مثنوى براساس نسخهء شمارهء 51 كتابخانهء موزهء مولانا در قونيه آماده شده است . اين نسخه به نظر مثنوىشناسان - و مقدّم بر همهء آنان زنده ياد نيكلسون « 1 » و بعد مرحوم عبد الباقى گولپينارلى « 2 » كهن‌ترين و صحيح‌ترين نسخهء مثنوى است . در اينجا به تكرار سخنان آن بزرگان لزومى نيست . امّا توضيحى بسيار مختصر دربارهء ارزش تاريخى و اصالت نسخه شايد مفيد باشد . اين نسخه به خط يكى از مريدان سلطان ولد به نمام محمّد بن عبد الله قونيوى با مراقبت و نظارت حسام الدين چلبى و خود سلطان ولد ، از روى پيش نويسهاى به خطّ حسام الدّين جلبى كه در محضر مولانا جلال الدين قرائت و تصحيح شده بود ، 1278 م ، پيش نويسها طبق عادت ديرينه به خاك سپرده شده است . « 3 » اگر آن پيش نويسها به دست نيايد ، و صد البتّه بسيار بعيد و نامحتمل است كه به دست بيايد ، اين نسخه اصيل‌ترين و كهن‌ترين نسخهء مثنوى خواهد بود كه هر شش دفتر آن در يك مجلّد گرد آمده است . اين نسخه در اصل به ابعاد 322 * 499 ميلى متر است . متن مثنوى از صفحهء 4 تا 610 ، بدون ترنجها و صفحات تذهيب در چهار ستون كتابت شده است . كتابت نسخه از جهاتى به شيوهء رسم‌الخط امروزى نزديك است . حد و استقلال كلمات تا حدودى حفظ شده ، اكثر كلمات مشكول است . من در نثر و شرح مثنوى ، تأليف مرحوم عبد الباقى گولپينارلى كه ترجمهء آن را به پايان رسانده‌ام و تاكنون چهار مجلّد آن از سوى انتشارات وزارت ارشاد اسلامى چاپ و منتشر شده است ، از فيلم اين نسخه و پاورقيهاى مرحوم عبد الباقى در آن كتاب بهره برده‌ام و متن آن ترجمه را از روى همين نسخه فراهم كرده‌ام . ام ا به سبب پاره‌يى تصرّفات من در رسم‌الخط و بىدقّتى در نمونه خوانى و نقصهاى ديگر خطاهاى بسيار فاحش در متن

--> ( 1 ) . نيكلسون نظرات خود را دربارهء اين نسخه و نسخه‌هاى ديگر مثنوى در ابتداى درفترهاى اوّل ، سوم و پنجم چاپ كرده است . آقاى دكتر نصر الله پور جوادى ترجمهء آنها را بر چاپ جلدى مثنوى كه به سرمايهء كتابفروشى امير كبير در 1363 منتشر شده افزوده‌اند . ( 2 ) . مرحوم عبد الباقى گولپينارلى مقدّمه‌يى مفصل بر نثر و شرح مثنوى نوشته‌اند . من ترجمهء كامل آن را در جلد اوّل نثر و شرح مثنوى آورده‌ام . بخش مربوط به نسخه‌شناسى هم در مقدمهء چاپ عكسى مثنوى كه به همّت مركز نشر دانشگاهى چاپ شده ، آمده است . ( 3 ) . نثر و شرح مثنوى ، جلد 1 ، مقدمه ، صحفحهء 28 .