عبد الله الأنصاري الهروي ( خواجه عبد الله الأنصاري )
70
منازل السائرين ( شرح عبد الرزاق الكاشانى ) ( فارسى )
اخبات از مراحل نخستين مقام طمأنينه است . و آن عبارت است از اينكه سالك از بازگشت [ به موطن نفس و پراكندگى ] و تردّد [ در قصد و سير ] به جايگاه امن وارد شود . و براى آن سه درجه است : درجهء نخست ، آن است كه عصمت ، شهوت را فراگيرد و آن را در خود غرقه سازد و اراده ، غفلت را چاره و جبران كند و طلب [ و شوق به حقتعالى ] ، اعراض [ از حقتعالى و فراموش كردن او را ] نابود و مقهور سازد . درجهء دوّم ، آن است كه سبب و عاملى ارادهء سالك را كاهش ندهد [ و فرو نكاهد ] ، و قلب او را هيچ عارضهاى به وحشت نيندازد [ - هيچ امر عارضى أنس او با حقتعالى را باطل نكند ] ، و فتنهاى [ از قبيل تعلق به مال و فرزند و جاه ] راه [ سلوك به سوى حقتعالى ] را بر او نبندد . درجهء سوّم ، آن است كه [ به هيچ روى به گفتار مردم توجه نداشته باشد ، به گونهاى كه ] مدح و ذمّ نزد او يكسان باشد ، و همواره نفس خود را سرزنش و ملامت كند ، و نقصان خلق [ و پايين بودن آنها ] از مقام و منزلت خود را نبيند . باب ششم : زهد [ - پارسايى ] قال اللّه عزّ و جلّ : « بَقِيَّتُ اللَّهِ خَيْرٌ لَكُمْ . » الزهد إسقاط الرغبة عن الشىء بالكلّيّة ؛ و هو للعامّة قربة ، و للمريد ضرورة و للخاصّة خسّة . خداوند عزّ و جلّ مىفرمايد : « آنچه خدا باقى مىگذارد برايتان بهتر است . » « 1 » زهد آن است كه [ سالك ] رغبت در شىء [ و ميل به آن را ] بهطور كامل [ - با ترك هرگونه گرايشى به آن ] از شىء ساقط كند . زهد براى عامه قربت و نزديكى [ به سوى خدا ] است ؛ [ زيرا كه ايشان به واسطهء
--> ( 1 ) - 11 / 86 .