من هيچ مقامى براى بنده درست [ و كامل و صحيح ] نمىشود ، مگر آنكه از آن بالا آيد و سپس [ از مقام بالاتر ] بر آن اشراف يابد و آنگاه آن را درست [ و صحيح و كامل ] گرداند . [ زيرا هر مقامى را فروع و رتبه‌هايى در ساير مقامات است ، و تا وقتى سالك در آن مقام متوقف است و از آن بالا نرفته است ، از آن فروع و رتبه‌ها محجوب بوده و اصل مقام ، غالب و حاكم بر او مىباشد ؛ و آنگاه كه از آن مقام به مقام بالاتر ارتقا مىيابد ، بر آن فروع و رتبه‌ها ، كه در مقام بالاتر براى مقام زيرين است ، اطلاع مىيابد و در نتيجه ، آن را به حكم مقام بالاتر منصرف مىسازد ، و به‌گونه‌اى كه مناسب با مقام بالاتر شود ، در آن تصرف مىكند . فى المثل ، اصل توبه در بدايات عبارت است از بازگشت از معاصى با ترك گناه و اعراض از آن . و در ابواب عبارت است از ترك گفتار و كردار مباحى كه زايد است و لغو به شمار مىرود ؛ و نيز تهى ساختن نفس از هيأتهاى ميل به چنين گفتارها و رفتارهايى ، و مجرد ساختن آن از هيأتهاى ميل به اين‌گونه گفتارها و رفتارها ، و از گرايش به شهوتهايى كه انسان را از توجه به حق‌تعالى بازمىدارد . و در معاملات عبارت است از آنكه بنده با مشاهدهء افعال حق ، از ديدن فعل غير اعراض كند و از دواعى و افعال نفس بپرهيزد . و در اخلاق عبارت است از توبهء از اراده و حول و قوهء خود . و در اصول عبارت است از بازگشت از توجه به غير و سستى در عزم . و در واديها عبارت است از آنكه سالك ، با محو كردن علم خود در علم حق‌تعالى ، از علم خود كنده شود و از غفلت كردن از حق در حضور او ، اگرچه اين غفلت لحظه‌اى بيش نباشد ، توبه كند . و در احوال عبارت است از بازگشت از فراموش كردن محبوب و رجوع از پرداختن به غير محبوب .