عبد الله الأنصاري الهروي ( خواجه عبد الله الأنصاري )

150

منازل السائرين ( شرح عبد الرزاق الكاشانى ) ( فارسى )

و هى على ثلاث درجات : الدرجة الأولى ذهاب عن العادات بصحبة العلم ، و تعلّق بأنفاس السالكين مع صدق القصد ، و خلع كلّ شاغل من الإخوان ، و متشتت من الأوطان . اراده بر سه درجه است : درجهء نخست ، آن است كه بنده ، عادتها [ و آداب و رسوم عاميانه را ] در اثر ملازمت با علم [ شرعى ] ترك گويد ؛ [ به اينكه انجام وظايف شرعى و عبادت خداى متعال را جايگزين آداب و رسوم عاميانه گرداند ؛ اما به اين مقدار بسنده نكند كه در اين صورت ، تنها در زمرهء عبّاد خواهد بود و در اين مقام متوقف خواهد شد ، بلكه ] با قصد صادق [ و نيّت خالص از هرگونه ريا و سمعه‌اى ] به انفاس سالكان [ و رهروان طريق حق ] تمسّك جويد [ و از باطن ايشان استمداد كند و از زلال سخنان و علوم ايشان جان خويش را سيراب سازد ؛ ] و هريك از برادران [ دينى ] كه او را [ به دنيا و امورى دنيوى ] مشغول مىسازد [ و از حق بازمىدارد ] واگذارد و وطنهايى كه او را پراكنده خاطر مىسازد ، ترك گويد . و الدرجة الثانية تقطّع بصحبة الحال ، و ترويح الأنس ، و السير بين القبض و البسط . درجهء دوّم ، آن است كه بنده ، اندك‌اندك و به‌تدريج « 1 » ، [ از ما سوى اللّه ببرد و ] به صحبت حال [ بپيوندد . و آن عبارت است از تمسك به معرفتى كه خداوند بر قلب بنده وارد مىسازد ، كه وصف تقليد را به وصف مكاشفه مبدّل مىكند ، و به ديگر سخن : انتقال از مقام ايمان به مقام عيان جزيى است . و اين حال متوسطين از اهل اراده است . ] و [ از سختى اهل تكليف تقليدى ] به آرامش أنس [ - آرام ساختن قلب با عمل

--> ( 1 ) - اين قيد به خاطر آن است كه در كلام شيخ جليل « تقطع » آمده است و آن عبارت است از انقطاعى كه به تدريج حاصل مىشود .