عبد الله الأنصاري الهروي ( خواجه عبد الله الأنصاري )

114

منازل السائرين ( شرح عبد الرزاق الكاشانى ) ( فارسى )

خداوند ناخشنود است ، راهى به سوى خودش قرار نداده است ؛ و براى كسى كه قصد [ رجوع الى اللّه ] دارد ، ورود در مقام رضا را شرط كرده است . [ چرا كه فرموده است : اى نفس در حال رضا و خشنودى به سوى پروردگار خويش بازگرد . ] رضا نامى است براى توقف صادق و راستين ، در هر حال و مقامى كه بنده ايستاده است . [ و آن ، توقف بر مراد و خواستهء خداى متعال است ] به‌گونه‌اى كه بنده [ از خداى متعال ] مقامى [ و رتبه و منزلتى ] پيش‌تر و پس‌تر [ از آنچه خداوند او را در آن قرار داده است ] طلب نكند ؛ و [ از او ] فزونى [ رتبه ] نخواهد ؛ و درخواست اين را كه حالش بدل [ به حال ديگرى ] شود ، نداشته باشد . [ زيرا همهء اين امور ، اختيار و اراده است ، درحالىكه بنده در مقام رضا ، اختيار خود را رها كرده و در اختيار حق‌تعالى مستهلك ساخته است . ] رضا از نخستين مسالك [ و راههاى ] خاصه است ؛ [ زيرا سلوك خاصه به سوى آن است كه ذوات و انيّات خود را فانى در توحيد گردانند و رضا ، فناى ارادهء خود در ارادهء حق‌تعالى است ؛ و فناى صفت ( - اراده ) پيش از فناى ذات است . ] و سخت‌ترين مسالك [ و راهها ] بر عامه است ؛ [ زيرا فانى ساختن ارادهء خود در ارادهء حق‌تعالى ، جز به ترك لذايذ تحقق نمىيابد ؛ و اين براى عامه از دشوارترين امور است . ] و هو على ثلاث درجات : الدرجة الأولى رضى العامّة ؛ و هو الرضى باللّه ربّا ، بسخط عبادة ما دونه . و هذا قطب رحى الإسلام ؛ و هو يطهّر من الشرك الأكبر . و هو يصحّ بثلاث شرائط : أن يكون اللّه عزّ و جلّ أحبّ الأشياء إلى العبد ، و أولى الأشياء بالتعظيم ، و أحقّ الأشياء بالطاعة . رضا را سه درجه است : درجهء نخست ، رضاى عامه است . و آن رضاى به ربوبيت اللّه تعالى است ، با ناخشنودى از عبادت و بندگى كردن براى هرچه غير اوست . و اين قطب آسيا سنگ