سعدى
پيشگفتار 1
بوستان ( فارسى )
[ پيشگفتار ] بسم اللّه الرحمن الرحيم پيشگفتار شيخ مصلح الدين عبد اللّه سعدى شيرازى ، شاعر ، نويسنده و متفكر بزرگ ( 604 يا 606 - 691 يا 695 ه . ق ) از جمله معدود شخصيتهاى ادبى ايران است كه نه تنها در قلمرو زبان فارسى از شهرتى كمنظير برخوردار مىباشد ، چنان كه خاص و عام او را مىشناسند ، بلكه در خارج از ايران و در عرصهء ادبيات جهان چهرهاى شناخته و آشناست . او در نخستين سالهاى دهه اول قرن هفتم هجرى در خانوادهاى كه به تعبير خودش « همگى از عالمان دين بودهاند » در شيراز متولد مىشود ، ايام كودكى و نوجوانى را در زادگاهش مىگذراند و در اين مدت مقدمات علوم عصر خويش را فرا مىگيرد ، آنگاه براى ادامه و تكميل تحصيلات به بغداد مىرود و در نظاميه اين شهر كه دار العلم روزگار او به شمار مىرود ، در فاصلهء حدود 20 سال تحصيلات خويش را در علوم دينى و ادبى به پايان مىبرد و سپس به مسافرتى طولانى در مسير عراق و شام و حجاز و شمال آفريقا مىپردازد و به روايتى از هندوستان و آسياى صغير و آذربايجان ديدن مىكند و در جريان اين مسافرتهاست كه ضمن اندوختن تجربيات ارزنده با شخصيتهائى چون مولانا جلال الدين محمد مولوى بلخى و شيخ صفى الدين اردبيلى و همام تبريزى و امير خسرو دهلوى ملاقات مىنمايد و بالاخره در اواسط قرن هفتم به هنگامى كه اتابك ابو بكر بن سعد زنگى ( س : 623 - 658 ه . ق ) از اتابكان سلغرى - در فارس فرمانرواست با شيفتگى و دلبستگى تمامى كه به زادگاه خود دارد به شيراز مراجعت مىكند 1 . و حاصل تحصيلات و تجربيات و سير آفاق و انفس خود را از مسافرتها و مشاهداتش در دو كتاب بوستان ( سال 655 ) و گلستان ( 656 ) تنظيم و تصنيف مىنمايد و از اين هنگام تا واپسين روزهاى عمر به عبادت و رياضت و سرودن ديگر آثار خود ( غزليات -