احمد بن ابو الحسن النامقي الجامي ( احمد ژنده پيل ) ( شيخ احمد جام )

مقدمه 51

كنوز الحكمة ( فارسى )

- صلابت كردن : « و چندان خواجه امامان بدين سخن صلابت كنند . » ( ص 131 ) - فحش گفتن : « و دشنام مىدهند ، و فحش مىگويند . . . » ( ص 131 ) - فراراندن : « كاروان و چارپاى را از جاى مىفرارانند . . . » ( ص 83 ) - كلّه بستن : « چاكران و ساكنان آن شهر را فرمايند تا آن شهر را كلّه بندند و . . . » ( ص 110 ) - نازيدن : « پس نظر كردم در هر بابى كه اين قوم در آن بودند ، و از آن نازيدند . . . » ( ص 124 ) - نبشتن : « ما بر ايشان نبشته بوديم . » ( ص 162 ) - ياويدن : « و اگر مى سلامت دو جهان خواهيد كه ياويد . . . » ( ص 60 ) - يخنى نهادن : « م امت محمد را يخنى نهاده‌ام » ( ص 45 و نيز 67 ) و نيز اصطلاحاتى خاص و ارزشمند همچون : استنبه ، ستنبه ( ص 17 ) ، انجمن روز مهين ( ص 37 ) ، توش ( ص 78 ) ، حساب گاه ( ص 61 ) ، دستارخوان ( ص 57 ) ، ديوان احسان ( ص 42 ) ، زبان‌زده ( ص 118 ) ، فضائل جوى فريضه ناس ( ص 132 ) ، كندهء دوزخ ( ص 28 ) همچنين برخى از ويژگىها و خصايص زبانى و دستورى نثر شيخ جام كه غالبا در همه‌ى آثار وى روايى دارد ، در اين اثر نيز ديده مىشود . از جمله : - كاربرد پيشوند فرا : فرا ما : « و آنچه از آن كس ديگر است فرا ما ندهد . » ( ص 2 ) فرا هيچ‌كس : « و آنچه روزى ماست فرا هيچ‌كس ندهد . » ( ص 2 ) فراواگرديدن : « از همهء قضا و حكم و تقدير كرده است يك ذره از آن فراوانگردد . » ( ص 2 )