احمد بن ابو الحسن النامقي الجامي ( احمد ژنده پيل ) ( شيخ احمد جام )
42
كنوز الحكمة ( فارسى )
قسّام كار كنى ، نه به فرمان شيطان . هر كارى كه بر حرص دنيا ، و بر آز ، و امل ، و دوستى ( دنيا ) ، و فراموشى ، و غفلت كنى اين قسمت بر تو باشد ، نه تو را باشد ؛ و هرچه به فرمان قسّام كنى همه تو را باشد ، و به راست ديدن قسّام همه تو را باشد ، و در ديوان احسان تو نويسند . و قسمت خود به جاى خويش است : كموبيش نگردد ، و پسوپيش نگردد . و روزى و اجل هر دو يكسان است : نه به كسب كاسب ، و نه به حرص حريص زيادت گردد ، و نه به قناعت قانع كم گردد : قال رسول اللّه ( ص ) : الرّزق مقسوم مفروغ و هو آت بابن آدم على أىّ سيرة سار ؛ ليس تقوى متّقى يزايده ، و لا جرم فاجر يناقصه - مصطفى ( ص ) گفت كه : « روزى قسمت كرده شده ، و از آن فارغ گرديده . آن را آرندهاى است به فرزندان آدم در هر سيرت كه مىرود ؛ پرهيز هيچ پرهيزگارى در آن زيادت نكند ، و بدكارى هيچ بدكارى از آن نكاهد . » و اجل همچنين است : بدان كه كسى مرگ را ياد كند به دو نزديكتر نيايد ، و بدانكه مرگ را فراموش كند از وى دور تر نشود ؛ و هركه بدين سخن ايمان ندارد ، او در اين همراه « ابىّ » باشد . روزى رسول ( ص ) مر عبد اللّه عبّاس را گفت : أعلّمك كلمات : احفظ اللّه يحفظك و أحفظ اللّه تجده أمامك ؛ و إذا سألت فاسئل اللّه ، و إذا استعنت فاستعن باللّه . فلو أنّ الامّة اجتمعوا على أن ينفعوك لم ينفعوك إلّا بشيء كتب اللّه لك ؛ و لو اجتمعوا على أن يضرّوك لم يضرّوك إلّا بشيء كتب اللّه عليك ؛ طويت الصّحف و جفّ القلم - پارسى خبر چنين باشد كه رسول ( ص ) مىگويد : مر عبد اللّه عبّاس را رضى اللّه عنهما : « بياموزم ترا سخنانى : نگاهدار فرمان خداى را عزّ و جلّ تا خداى عزّ و جلّ ترا نگاه دارد به هر چه در پيش دارى . و هرچه خواهى از خداى عزّ و جلّ خواه ، و چون استعانت خواهى خواست به كسى آن استعانت از خداى خواه - و به درستى كه اگر همه خلق گرد آيند بر آن تا ترا منفعتى كنند نتوانند كرد مگر به چيزى كه خداى عزّ و جلّ بر تو حكم و قضا كرده است ، و در ازل بر تو نبشته است ؛ و اگر همه گرد آيند بر آن تا ترا مضرتى رسانند نتوانند كرد مگر به چيزى كه خداى عزّ و جلّ ترا قضا كرده است ، و در ازل بر تو نبشته است ؛ نسخت در نور ديدند ، و قلم خشك شد « 1 » . »
--> ( 1 ) - صورت درستتر و كاملتر اين خبر بدون افتادگى و پارسى آن از باب سوم كتاب « روضة المذنبين » صفحه 44 بدين قسمت از متن منتقل شد . اسناد و وسايط اين خبر در « بخش احاديث » كتاب مزبور آمده است .