دشوار است ، هيچ تدبير نيكوتر از خاموشى نيست - چندان كه بتوان . پس بايد كه آدمى سخن جز به قصد ضرورت نگويد . چنين گويند كه ابدال آن باشد كه گفتن و خوردن و خفتن وى بر قدر ضرورت باشد . و حق - تعالى - بيان كرده است و گفته : لا خَيْرَ في كَثيرٍ مِنْ نَجْويهُم الّا مَنْ امَرَ بِصَدَقَةٍ اوْ مَعْرُوفٍ اوْ اصْلاحٍ بَيْنَ النْاسِ . « 1 » گفته است : اندر سخن گفتن خير نيست ، مگر فرمان دادن به صدقه و فرمودن به خير و صلح دادن ميان مردمان . و رسول ( ص ) گفت : من صمت نجا ، هر كه خاموش بايستاد برست . و گفت : « هر كه را از آتش فرج و شكم و زبان نگه داشتند ، نگاه داشتهء تمام است . » و معاذ جبل ( رض ) از رسول ( ص ) پرسيد ، گفت : « يا رسول اللّه ، كدام عمل فاضل‌تر ؟ » پيغمبر ( ص ) زبان خود از دهان بيرون كرد و انگشت بر وى نهاد ، يعنى كه خاموشى . و عمر ( رض ) مىگويد : « ابو بكر را ديدم زبان به انگشت بگرفته بود و مىكشيد و مىماليد ، گفتم : يا خليفهء رسول خداى ! اين چرا همىكنى ؟ گفت : اين مرا در كارها او كنده است ، » و رسول ( ص ) گفت : « بيشتر خطاى بنىآدم در زبانهاى ايشان نهاده است . » و گفت ( ص ) : « خبر دهم شما را از آسان‌ترين عبادتها : زبانى خاموش و خويى نيكو . » و گفت : « هر كه به حق - تعالى - و قيامت ايمان دارد ، گو جز نيكو مگو يا خاموش باش . » و عيسى ( ع ) را گفتند : « ما را چيزى آموز كه بدان به بهشت شويم . » گفت : « هرگز حديث مكنيد . » گفتند : « نتوانيم . » گفت : « پس جز حديث خير مكنيد . » و رسول ما ( ص ) گفت : « چون مؤمنى خاموش و بوقار بينى به وى نزديك گرد ، كه وى بىحكمت نباشد . » و عيسى ( ع ) گفت : « عبادت ده

--> ( 1 ) ( قرآن ، 4 - 114 ) .