تذكره‌نويسان مسلمان و غزالى - چون در اين مختصر ، برشمردن نام همهء مورخان اسلامى كه دربارهء غزالى و آثارش بحث كرده‌اند ممكن نيست ، ناگزير از چند دانشور نامور نام مىبريم : 1 - عبد الغافر بن اسماعيل فارسى نيشابورى ( 451 - 529 ه ق ) مؤلف كتاب السياق در تاريخ نيشابور كه با غزالى معاصر بوده است . ( 2 ) ابن عساكر مؤلف تاريخ دمشق ( 499 - 571 ه ق ) كه در كتاب تاريخ هشتاد جلدى خود از غزالى و آثارش نيز ياد كرده است . ( 3 ) ابن الجوزى ( ابو الفرج ) ( 508 - 597 ه ق ) كه دربارهء غزالى و آثار و عقايدش در كتاب المنتظم خود گفتگو كرده است . ( 4 ) سبط ابن الجوزى ( 581 - 654 ه ق ) كه در كتاب خود به نام مرآة الزمان في تاريخ الاعيان دربارهء غزالى و آثارش بحث كرده است . ( 5 ) ابن خلكان ( شمس الدين أبو العباس احمد ) ( 608 - 681 ه ق ) كه در كتاب وفيات الاعيان و انباء أبناء الزمان شرحى دربارهء غزالى آورده است . ( 6 ) تاج الدين أبو نصر عبد الوهاب سبكى ( 727 - 771 ه ق ) كه در كتاب طبقات الشافعية الكبرى مفصل و مشروح دربارهء غزالى و آثارش سخن گفته است . ( 7 ) طاش كبرىزاده ( درگذشتهء 962 ه ق 1554 م ) كه در كتاب مفتاح السعادهء خود از غزالى و آثارش ياد كرده است . ( 8 ) مرتضى زبيدى ( 1145 - 1205 ه ق ) ، كه در مقدمهء خود بر شرح ده جلدى احياء علوم الدين به نام اتحاف السادة المتقين بشرح اسرار احياء علوم الدين دربارهء امام محمد غزالى و آثارش بحثى دقيق و عالمانه كرده است ، بحثى كه در سراسرش نشانه‌هاى دقت و صداقت و امانت علمى به چشم مىخورد . اين شارح مايه‌ور 78 اثر از آثار غزالى را به ترتيب حروف الفبا - بر اساس حرف اول هر كتاب - تنظيم كرده است ، و پيش از همهء كتابهاى غزالى از كتاب احياء علوم الدين وى ياد كرده است به سه دليل : يكى آنكه نام اين كتاب با حرف الف آغاز مىشود ، ديگر آنكه به عقيدهء مؤلف به سبب شامل بودن علوم آخرت ، بر ديگر كتابهاى غزالى برترى دارد ، سبب سوم آنكه اين كتاب خورشيدآسا از شهرت جهانى برخوردار است .