پديد آورندهء موجودات است بىآنكه حركتى كند ، و نيازمند بكارگيرى ابزار و وسيله باشد ، بيناست بدون احتياج به منظرگاهى از آفريده‌هايش ، يگانه است چرا كه او را مونسى نبوده تا به آن انس گيرد ، و از فقدان آن دچار وحشت شود . آفرينش جهان بىسابقهء ماده و مواد ، مخلوقات را لباس هستى پوشاند ، و آفرينش را آغاز كرد ، بدون به كارگيرى انديشه و سود جستن از تجربه و آزمايش ، و بدون آنكه حركتى از خود پديد آورد ، و فكر و خيالى كه ترديد و اضطراب در آن روا دارد . موجودات را پس از به وجود آمدن به مدار اوقاتشان تحويل داد ، و بين اشياء گوناگون ارتباط و هماهنگى برقرار كرد ، ذات هر يك را اثر و طبيعتى معين داد ، و آن اثر را لازمهء وجود او نمود ، در حالى كه به تمام اشياء پيش از به وجود آمدنشان دانا ، و به حدود و انجام كارشان محيط و آگاه ، و به اجزاء و جوانب همهء آنها عالم و آشنا بود . سپس خداى سبحان جوها را شكافت ، و اطراف آن را گشود ، و فضاهاى خالى در آن ايجاد كرد . آنگاه آبى را كه امواجش در هم شكننده ، و خود انبوه و متراكم بود ، در آن فضاى باز شده روان نمود . آن را بر پشت بادى سخت وزان ، و جنباننده و بر كننده و شكننده بار كرد . به آن باد فرمود تا آب را از جريان باز دارد ، و آن را بر نگهدارى آب تسلّط داد ، و باد را براى حفظ حدود ، و جوانب آب قرين گماشت . فضا در زير باد نيرومند ، گشاده و باز ، و آب جهنده بالاى سر آن در جريان . سپس باد ديگرى به وجود آورد كه منشأ وزش آن را مهار كرد ، و پيوسته ملازم و تحريك آبش قرار داد ، و آن را به تندى وزانيد ، و از جاى دورش برانگيخت ، آن را به برهم زدن آب متراكم ، و برانگيختن امواج دريا فرمان داد . باد فرمان يافته آب را همچون مشك شير كه براى گرفتن كره بجنبانند به حركت آورد ، و آن گونه كه در فضاى خالى مىوزد ، بر آن سخت وزيد ، اولش را به آخرش ، و ساكنش را به متحركش بر مىگرداند ، تا آنكه انبوهى از آب به ارتفاع زيادى بالا آمد ، و آن مايهء متراكم ، كف كرد . آنگاه خداوند آن كف را در هواى گشاده و فضاى فراخ بالا برد ، و آسمانهاى هفتگانه را از آن كف ساخت ، پايين‌ترين آسمان را به صورت موجى نگاه داشته شده ، و بالاترين آن را به صورت سقفى محفوظ ، و طاقى برافراشته قرار داد ، بدون ستونى كه آنها را برپا دارد ، و بىميخ و طنابى كه نظام آنها را حفظ كند . آنگاه آسمان را به زيور ستارگان و روشنى كواكب درخشان آرايش داد ، و آفتاب فروزان و ماه تابان را در آن فلكى كه گردان ، و سقفى روان ، و صفحه‌اى جنبان بود روان ساخت .