امِيرالْمُؤْمِنينَ رُوحِي فِدَاكَ ! - سياست اميرالمؤمنين ( ع ) اگر سياست به معنى رسيدن به مقصود است از هر راهى كه ميسر شد ، اميرالمؤمنين از اين سياست مبرا است . اين همان سياستى است كه اميرالمؤمنين آن را خلاف تقوا تشخيص مىداد و مىفرمود : لَوْلَا التَّقَي لكُنْتُ ادْهَي الْعَرَبِ . « 1 » اگر تقوا نبود ، من سياستمدارترين فرد عرب بودم . » ولى اگر سياست حسن تدبير و مملكت دارى است ، اميرالمؤمنين بزرگترين سياستمدار است . از نود و چهار كشور ، عقلا و علما ، بزرگان سياست و كياست آمدند و پس از دو سال تفكر و تبادل افكار ، منشور شوراى ملل را نوشتند . بسيارى از بزرگان ، دستورالعمل اميرالمؤمنين ( ع ) را به مالك اشتر با آن منشور شوراى ملل مقايسه نموده‌اند و به اقرار همه ، دستورالعمل اميرالمؤمنين بهتر و محكمتر و علمىتر از منشور شوراى ملل است . اين را نيز نبايد از نظر دور داشت كه اميرالمؤمنين ( ع ) دستورالعمل مالك اشتر را بدون فرصت در هنگام حركت مالك اشتر به مصر نوشته است . نظير همين دستورالعمل ، دستورالعمل ديگرى است كه اميرالمؤمنين ( ع ) براى محمد بن ابى بكر نوشته است ، و موقعى كه محمد بن ابى بكر شهيد شد ، به دست معاويه افتاد و براى معاويه چنان جالب بود كه دستور داد آن را در خزينه ضبط كنند .

--> ( 1 ) - الفصول العليه چاپ انتشارات در راه حق - ص 117