بفروشد و اگر بخواهد به پيمانهء گندم « 1 » و نيز از حضرت ابى الحسن ( امام هفتم يا هشتم ) سؤال شد كه فروش گياه و مرتع چطور است ؟ فرمود : مانعى ندارد . « 2 » و بنابراين طبق قواعد كلّى احيا بايد گفت فروش هيزم و آب و مرتع كه به طور طبيعى و بدون كار ، خود به خود وجود دارد و از مباحات اوليه حساب مىشود ، جائز نيست . ولى فروش اين‌ها در صورتى كه با احيا و كار شخص به وجود آمده يا قابل استفاده شده باشد جائز است . البته در همان موارد طبيعى هم اگر كسى مقدارى براى خود برداشت نمايد ، مىشود و مىتواند ملك خود را به ديگرى بفروشد . چنان كه ممكن است آن شخص ديگر به جهات گوناگون به جاى اينكه خودش تجسس نموده و از منابع اولّيه برداشت برده ، از دست دوّم بخرد . شيخ طوسى در كتاب خلاف مىفرمايد : وقتى كسى با احيا مالك چاه آب شد از ديگران اولى بوده ، به مقدار احتياج خود و حيوانات خود قبل از ديگران بر مىدارد و زائد بر نياز خود را بايد به ديگران بدهد تا احتياج خود و حيوانات خود را بر طرف كنند . ولى براى آبيارى زراعت ديگران لازم نيست بذل كند ، بلكه مستحب است . . . دليل ما روايتى است كه ابوهريره از پيامبر صلى الله عليه و آله نقل كرده است : كسى كه اضافهء آب را منع كند كه

--> ( 1 ) - 6 / 1 احياء موات وسايل . ( 2 ) - 9 / 3 احياء موات وسايل .