مسكن براى افراد جامعه است ، كه از آن معادن گوناگون استخراج مىشود ، آب چشمه‌ها و جويبارها و درياها منشأ زمينى دارد ، مواد غذايى و پوشاك مردم هم از زمين تأمين مىشود ، اكنون از اين نكته بحث مىكنيم كه مالكيت زمين در گذشته چگونه بوده است ؟ در گذشته‌هاى دور قلدرى و تصاحب جبارانه ، در تعيين مالكيت زمين نقش عمده داشت ، و افرادى كه نام ارباب و آقا و مالك بر خود مىنهادند ، رعايا و بردگان را به زور به خدمت گرفته ، و آنان هيچ سهمى از محصول زمين نداشتند ! آنان همچون حيوان تنها به كار گمارده مىشدند و اگر آب و غذايى به آنان داده مىشد بدان دليل بود كه دوباره هم بتوانند كار كنند . و وقتى احساس مىشد نيروى كارشان تمام شده و ديگر قادر به فعاليت فيزيكى نيستند مانند حيوانى در بيابان رها مىشدند و يا احياناً حتّى به دريا انداخته مىشدند . در اين سيستم - چنان كه گفته شد - كارگران و رعايا هيچ گونه سهمى از زمين و توليدات آن نداشتند . پس از آن روش ارباب و رعيتى پديد آمد كه رعايا براى ارباب كار مىكردند ، زمين‌ها را آباد مىنمودند و زراعت مىكردند و البته سهمى براى آنان بود و مابقى را به ارباب مىدادند . ما در اين جا انواع زمين را بر مىشمريم و نظر اسلام را درباره مالكيت هر يك از آن بيان مىداريم . زمين‌هاى موات بر اساس نظام اقتصادى اسلام هر كس زمينى را آباد نمايد ، مالك او خواهد بود ، مگر اين كه با قرارداد صحيح براى ديگرى كار كند و زمينش