الشيخ محمد علي الگرامي القمي
26
مالكيت ها ( فارسى )
قابل توليد هم نيست قرار گيرند ، و يا امكان خريد برايشان دشوار باشد ، ممنوع است . امام صادق عليه السلام سود 100 % را كه به وسيلهء انحصار دارندگان يك كالا پيدا شده بود ، با عصبانيت ردّ كرد . اين اصل را مواسات ناميديم و ممنوعيّت انحصار ، نه مساوات تا ضمنابگوئيم در اسلام ، مساوات نيست ، كه در خلقت و طبيعت هم نيست ، اين ظلم است كه هر دو نفر كه متفاوت كار مىكنند به يك اندازه بهره ببرند ، مگر اخلاقا خود چنين بخواهند . در اسلام مواسات و تعاون است كه همه بايد از نعمتها بهرهمند گردند و بنابراين انحصارطلبى و ديگران را در مضيقه انداختن ممنوع است و اين اصل هم ناشى از اصل « لا ضرر و لا ضرار » در كلّ جامعهء اسلامى است . 9 - مسائل حقوقى با مسائل حقيقى بايد تطابق داشته باشند . مسائل حقوقى نبايد بر خلاف واقعيّات تكوين و قوانين طبيعت باشد . همانطور كه در جهان طبيعت هر معلولى به علت خويش وابسته است ، از نظر حقوقى هم نتيجهء كار هر كس ، به خودش مربوط مىشود ، مگر آن كه با قرارداد صحيحى از خود سلب نمايد . پس اگر كسى كاركرد و از آن راه پولى به دست آورد پول هم مال اوست . و اگر با آن پول چيزى خريد آن هم مال اوست ، و اگر در آن چيز به تنهائى مولّد بود توليد هم از آن اوست و اگر با همكارى ديگرى توليد كردند هر دو از توليد بهره مىبرند . زيرا پول بدست آمده نيز يك كار متبلور است . قرآن مىفرمايد : « ليس للأنسان الّا ما سعى » انسان فقط محصول كارش را مىبرد .