و تو اينك ! پا بر جاى پيامبران نهاده‌اى و چون فرشتگان گرد عرش ، بر پاى بندگى ايستاده‌اى ، و كعبه بيت معمور زمينيان است . در آسمان فرشتگان به نشانهء فرمانبرى گرد بيت معمور به طواف مىپردازند و در زمين آدميان در گرد كعبهء او آزمون تسليم و رضا به جا مىآورند كه حج سراپا آزمون است و فصل فصل اين عبادت پر راز و رمز ، آزمايش تعبد و فرمانپذيرى و صبر و بردبارى و تسليم مطلق در برابر فرمان حضرت حق است . و تو اى زائر ! از او همت مىطلبى كه از اين امتحان سربلند بيرون آيى و با انجام اين مراسم هرگونه آلودگى و تباهى كه يك عمر به دوش كشيده‌اى از خويش بزدايى و به حج مقبول و سعى مشكور دست يا بى . « مدينه » شور ديگرى را در وجود انسان برمىانگيزد . از يك سو ، يادآور شكوه و عظمت سالهاى آغازين اسلام است كه تازه مسلمانان در « مسجدالنبى » گرد شمع وجود پيامبر خاتم صلى الله عليه و آله جامعهء اسلامى نمونه را پايه‌ريزى مىكنند ، و از سوى ديگر اين شهر ، غم و اندوه و مظلوميت خاندان همان پيامبر صلى الله عليه و آله را در خاطره‌ها زنده مىسازد كه جاى جاى اين شهر ، حديث تازه‌اى از اين مظلوميت بر لب دارد .