عبدالجباربن زين العابدين شكوئى
56
مصباح الحرمين ( فارسى )
پيشتر مشاهده مىكردند به هم رسيد ، دانستند كه حقّتعالى به غضب آمده از گفتار ايشان ، پس بسيار ملائكه گفتند كه چه چاره كنيم و چگونه توبه نماييم ؟ گفتند : ما از براى شما توبه نمىدانيم مگر آنكه پناه بريد به عرش ، پس پناه به عرش آوردند تا خدا توبهء ايشان را فرستاد و حجابها از ميان ايشان و نور الهى برداشته شد ، پس خواست كه به اين روش او را عبادت كنند ، پس خانهء كعبه را در زمين خلق فرمود كه هر روز هفتاد هزار ملك داخل مىشوند كه ديگر بر نمىگردند تا روز قيامت « 1 » . و مروى است كه در زير عرش ، خانهاى وضع كردند كه او را بيت المعمور گويند ، و ملائكهء سماوات كه طواف عرش مىكردند مأمور شدند كه طواف آن كنند به جهت سهولت تكليف ايشان ، و بعد از آن ، ملائكهء زمين مأمور شدند كه در موضعى كه خانهء كعبه واقع شده خانهاى بنا كنند بر شكل و هيئت آن ، و طولًا و عرضاً ، و نامش را ضراح « 2 » نهادند و [ خداوند ] ايشان را امر فرمود كه طواف آن كنند چنانچه اهل آسمان طواف بيت المعمور مىنمايند « 3 » . و در حديث ديگر وارد شده كه : چون ملائكه به خدا ردّ كردند خلافت آدم را ، دانستند كه بد كردهاند ، پشيمان شدند و پناه به عرش بردند و استغفار كردند ، پس خدا خواست كه به مثل اين عبادت او را بندگى نمايند ، پس خلق فرمود در آسمان چهارم خانه در برابر عرش كه او را ضراح « 4 » ناميدند ، و در آسمانِ اوّل خانهاى برابر ضراح « 5 » خلق فرمود كه آن را معمور ناميدند ، پس خانهء كعبه را برابر بيت المعمور ساخت [ و ] امر نمود آدم را كه طواف كند دور خانهء كعبه ، پس توبهء او را قبول كرد ، و اين سنّت جارى شد تا روز قيامت « 6 » . از ابن عبّاس مروى است كه رسولخدا صلى الله عليه و آله فرمود كه : بيت المعمور در آسمان است
--> ( 1 ) - بحار 11 / 109 ب 1 ح 23 و 96 / 31 ب 4 ح 6 ؛ عللالشرايع 2 / 402 ب 142 ح 3 ؛ و با تغييراتى در : كافى 4 / 187 ح 1 ؛ وسايل 13 / 296 ب 1 ح 17787 . ( 2 ) - عبارت متن « صراخ » . م . ( 3 ) - بحار 55 / 8 ب 4 ؛ تصحيحالاعتقاد / 76 . ( 4 ) - عبارت متن « صراخ » . م . ( 5 ) - عبارت متن « صراخ » . مصح . ( 6 ) - وسايل 13 / 296 ب 1 ح 17788 ؛ بحار 6 / 96 ف 2 ح 2 و 11 / 110 ب 1 ح 24 و 55 / 58 ب 7 ح 5 و 96 / 33 ب 4 ح 10 ؛ عللالشرايع 2 / 406 ب 142 ح 7 ؛ عيوناخبارالرضا عليه السلام 2 / 90 ب 33 ضمنح 1 .