جرهم ، سؤال مىكنند كه رخصت فرمايى نزد ما باشند ، آيا رخصت مىدهى ايشان را ؟ فرمود : بلى . پس هاجر جرهم را اذن داد كه نزديك ايشان فرود آمدند و خيمه‌هاى خود را زدند ، و هاجر و اسماعيل عليه السلام با ايشان انس گرفتند . در مرتبهء سيّم [ كه ] ابراهيم عليه السلام به ديدن ايشان آمد ، كثرت مردم و آبادى در دور ايشان ديده ، شاد شد . پس اسماعيل نشو و نما كرد و هر يك از قبيلهء جرهم ، يك گوسفند و دو گوسفند به اسماعيل عليه السلام بخشيدند تا اينكه گلهء بسيار به هم رسانيد و به آن تعيُّش « 1 » مىكردند ، تا آنكه اسماعيل عليه السلام به حدّ بلوغ رسيد ، پس خدا امر فرمود به ابراهيم عليه السلام كه خانهء كعبه را بنا كند . آن حضرت شروع به بنا كرد « 2 » ، چنانچه تفصيلش خواهد آمد ان‌شاءاللَّه تعالى . و اسماعيل عليه السلام از قبيلهء جُرهُم زنى اختيار فرمود و فرزندى از او به هم رسيد ، بعد از او چهار زن ديگر اختيار فرمود ، از هر يك چهار پسر خدا عطا فرمود ، و در عرض موسم حجّ « 3 » ، ابراهيم عليه السلام وفات يافت ، اسماعيل به آن اطّلاعى نيافت تا اينكه موسم رسيد و اسماعيل عليه السلام مهيّاى ملاقات پدر گرديد ، جبرئيل نازل شد و تعزيه گفت اسماعيل عليه السلام را به ابراهيم عليه السلام و گفت : اى اسماعيل ، مگو در مرگ پدرت چيزى كه خدا را به خشم آورد . و گفت : ابراهيم عليه السلام بنده‌اى بود از بندگان خدا ، او را به جوار رحمت خود خواند و او اجابت كرد . و او را خبر داد كه به پدر خود ملحق خواهد شد « 4 » . پس اسماعيل عليه السلام مدّتى بعد از ابراهيم عليه السلام عمر نموده وفات يافت در حالتى كه يك‌صد و سى سال داشت « 5 » . منقول است كه پيوسته فرزندان اسماعيل عليه السلام واليان كعبه بودند و براى مردم ، حجّ و امور دين ايشان را برپا مىداشتند ، و بزرگى از بزرگ ميراث مىبردند تا آنكه زمان عدنان بن ادَد « 6 » شد ( كه پشت هشتم بود از اولاد اسماعيل عليه السلام ) ، پس دلهاى ايشان

--> ( 1 ) - تَعَيُّش : به تكلّف اسباب معيشت ساختن و طلب كردن آن را . لغت نامه . ( 2 ) - مستدرك 14 / 254 ب 70 ح 16633 - 1 ؛ بحار 12 / 97 ب 5 ح 6 و 96 / 36 ب 4 ح 15 ؛ قصص‌جزائرى / 122 ف 4 ؛ تفسيرقمى 1 / 60 . ( 3 ) - عبارت « در عرض موسم حجّ » در اينجا ، مقابل « در طول موسم حجّ » ، و به معناى فاصلهء بين دو موسم حج‌ّمتوالى است ؛ اين مطلب به كنايه عبارات بعدى درك مىگردد . م . ( 4 ) - بحار 12 / 96 ب 5 ح 5 ؛ علل‌الشرايع 2 / 588 ب 385 ح 32 ؛ قصص‌جزائرى / 121 ؛ قصص‌راوندى / 114 ف 3 . ( 5 ) - بحار 12 / 113 ضمن‌ح 41 . ( 6 ) - عبارت متن « آذر » . م .