بِالْاخْسَرينَ اعْمالًاى « 1 » ، فرموده كه : زيانكارترين مردمان در عمل ، آنانند كه حَجَّة الاسلام را به تأخير اندازند « 2 » . و [ امام ] صادق عليه السلام فرموده كه : مراد از قول خدا كه فرموده ى وَ نَحْشُرُهُ « 3 » يَوْمَ الْقِيامَةِ اعْمىى « 4 » كسانى هستند كه حج بر ايشان واجب شود و ادا نكنند ، خلّاق عالم در روز قيامت آنها را كور محشور سازد « 5 » . فِى الحديث : رسول‌خدا صلى الله عليه و آله فرموده : چون كسى را حج واجب شود و بى مانع شرعى خود را از حج باز دارد و حج نكرده بميرد ، او را غسل ندهيد و كفن نكنيد و بر مقبرهء مسلمانان او را دفن نكنيد كه بر ملّت يهود مرده [ است ] . اسحاق بن عمّار گويد كه : [ امام ] صادق عليه السلام را گفتم كه : مردى با من مشورت كرد در باب حجّ رفتن ، و آن مرد ضعيف الحال و كم بضاعت بود پس من چنين صلاح ديدم كه به حجّ نرود . حضرت فرمود كه : چه [ قدر ] سزاوارى به اينكه يك سال بيمار شوى ! اسحاق گويد كه من يك سال بيمار شدم « 6 » ؛ ى وَ مَنْ احْسَنُ قَوْلًا مِمَّنْ دَعا الَى اللَّهِ وَ عَمِلَ صالِحاً وَ قالَ انَّنى مِنَ الْمُسْلِمين‌َى « 7 » . پس بايد مرد به قدر امكان مردم را به طرف خداوند دعوت بكند و هرگاه اين مقدورش نشد اقلّاً آنان را كه مرتكب خير مىشوند مانع نشود ، و كسانى كه از ابناى زمان مانع به اعمال خير ديگرىها مىباشند در سهو و خطا ، بيّن « 8 » هستند .

--> ( 1 ) - كهف / 103 . ( 2 ) - عوالىاللآلى 2 / 86 ح 232 . ( 3 ) - عبارت متن : « نَحشُرُهُم » . م . ( 4 ) - طه / 124 . ( 5 ) - التهذيب 5 / 18 ح 3 ؛ وسايل 11 / 25 ب 6 ح 14151 ؛ مستدرك 8 / 16 ب 5 ح 8946 ؛ بحار 96 / 6 ب 2 ح 6 ؛ عوالىاللآلى 3 / 151 ح 4 ؛ فقه‌القرآن 1 / 326 . ( 6 ) - كافى 4 / 271 ح 1 ؛ الفقيه 2 / 221 ح 2234 ؛ التهذيب 5 / 450 ب 26 ح 215 ؛ وسايل 11 / 137 ب 48 ح 14461 ؛ بحار 47 / 368 ب 11 ح 85 ؛ عوالىاللآلى 4 / 28 ح 90 . ( 7 ) - فصّلت / 33 . ( 8 ) - بَيِّن : هويدا ، پيدا و آشكار . لغت نامه .