پيش از مسافرت ، زبانهاى عربى ، فارسى و تركى را آموخت و از چگونگى مناسك و احكام دينى اسلام آگاهى يافت و ماهها پيش از اقدام به سفر مكه آمادگيهاى لازم را براى توفيق در اين سفر تهيه ديد ؛ براى نمونه ، خود را در حالى كه سى و سه سال داشت ختنه نمود و رنگهاى گوناگون را براى رنگ‌آميزى پوست و موى خود تجربه كرد و نيز چگونگى پوشيدن كفش نعال و يا حمل نيزه را به خوبى آموخت . بورتون يكى از كارمندان شركت هند شرقى معروف بود . وى پس از سالها خدمت در بخشهاى گوناگون اين شركت ، مرخصى طولانى گرفت و آنگاه به دريافت كمك مالى از انجمن جغرافياى پادشاهى انگليس براى مسافرت به جزيرةالعرب و حجاز نايل گرديد و پس از تهيهء مقدمات سفر ، عاقبت در سوم ماه نيسان ( / آوريل ) سال 1853 م . با نام مستعار « ميرزا عبداللَّه » از اهالى بوشهر ، از انگليس عازم اسكندريه شد . ستيون ديردون نويسندهء كتاب « سواركار عرب » مىنويسد : بورتون پيش از آغاز سفرش اطلاع يافت كه شخص انگليسى به نام « والين » ] Wallin [ در سال 1845 م . به مكه رفته و مراسم حج را با حجاج انجام داده است ، ليكن از ترس جانش ، بويژه آن كه مسلمانان پس از آن كه دو تن يهودى را شناخته و اعدام نموده بودند ، از نوشتن ديده‌ها و شنيده‌هايش خوددارى نموده بود ، از اين رو بورتون به او نامه‌اى نوشت تا از تجربياتش در اين سفر استفاده نمايد ، ليكن نامه‌اش هنگامى به مقصد رسيد كه مدتى از مرگ والين مىگذشت ، به ناچار سفرنامهء بورخارت را مورد مطالعه و بررسى دقيق قرار داد و خود را طبق اطلاعات آن سفرنامه ، آمادهء سفر به مكه نمود . بورتون پس از آن كه چندين بار هويت و مليت خود را در مصر تغيير داد ، عاقبت از راه ينبع خود را به مدينهء منوره رسانيد و به عنوان