جعفر الخياط ( مترجم : فرهنگ / تدوين : الخليلى )

45

موسوعة العتبات المقدسة ( مدينة / مكة ) ( مكه و مدينه از ديدگاه جهانگردان اروپايى ) ( فارسى )

است ، و تنها قطعه سنگى كه بر روى آن به خط كوفى آيةالكرسى نوشته شده جلب توجه مىكند . و در فاصلهء نه چندان دورى ، آرامگاه حضرت آمنه مادر پيامبر - ص - قرار دارد و بر روى آن قطعه سنگى است كه برخى آيات قرآن به خط كوفى كهن روى آن حك شده است . نكتهء جالب توجه در اين قبرستان اين است كه در انتهاى سنگ قبرِ هر يك از مردگان گلى از گلهاى صبر كاشته شده است تا نشانى از صبر مردگان از هنگام مرگ تا روز قيامت باشد . بورخارت به تعدادى ديگر از اماكن مقدسه در بيرون شهر مكه اشاره مىكند . او نخست به توصيف كوه ابوقبيس پرداخته و مىگويد اين كوه بلندترين كوه در حومهء مكه است و بر مشرق مكه مسلّط است . در اين كوه دو قلّه وجود دارد كه معمولًا حجاج به ديدار و زيارت آنها مىروند . نام يكى از آنها « مكان‌الحجر » است و ديگرى كه در فاصلهء كمى و به وسيلهء راهرو باريكى مىتوان به آن رسيد به نام « مكان شق‌القمر » است ؛ مكانى كه در آن ، معجزهء شق‌القمر به دعا و خواستهء پيامبر - ص - رخ داد . ليكن بورخارت معتقد است كه اين معجزه از واقعيت و حقيقت به دور است و مىگويد غالباً اين گونه معجزات و داستانها را مكّيان ساخته‌اند تا بدين وسيله از حجاج پول بيشترى بدست آورند ! بورخارت مىگويد : جايگاه شق‌القمر امروزه توسط مكّيان براى رؤيت هلال مورد استفاده قرار مىگيرد . او سپس به توصيف « جبل‌النور » ، كه در شمال مكه قرار دارد ، مىپردازد و مىگويد رفتن بر فراز آن 3 ربع ساعت زمان مىبرد و در بالاى كوه ، قبهء كوچكى قرار داشته است كه وهابيان آن را منهدم نموده‌اند و در ميان آن شكافى قرار دارد كه مشهور است پيامبر هنگامى كه از سوى كافران قريش مورد آزار قرار گرفت بدانجا پناه آورد ،