دهند از عمل صرافى نهى شده است زيرا آنان ايمن از ربا نيستند . مسأله 9 - آنچه كه به معامله ضميمه مىگردد براى اينكه از جنس معامله نگردد ، مىتواند مخلوطى در طلا و نقره باشد و خودش مستقلًا ماليّت داشته باشد ، پس فروختن نقره‌اى كه خالص نباشد در مقابل نقره‌ى ديگر مثل آن جايزاست ، هم به معادل آن و هم به بيشتر از آن به شرطى كه ضميمه كردن آن به خاطر فرار از ربا نباشد ، در صورتى آن جنس ناخالص در برابر نقره خالص فروخته شود بايد وزن نقره‌اى كه خالص است بيشتر باشد تا آن مقدار در مقابل غليظ قرار گيرد و اگر معلوم نباشد چه مقدارش غليظ و چه مقدار نقره دارد بايد به چيزى غير از آن جنس فروخته شود در صورتى كه بخواهند در برابر همان جنس مميّز نقره بفروشند يا به آن اندازه باشد ، كه اجمالًا بدانند وزن آن بيشتر از وزن نقره ى خالص است اين حكم ، شامل كليه خريد و فروش اشيايى كه طلا و يا نقره كارى شده است نيز مىگردد . مسأله 11 - جايز نيست شخص انگشتر يا گلوبند را از ريخته‌گر و سازنده آن به طلا و نقره‌اى كه ساخته شده خريدارى نمايد با وزن بيشتر كه آن وزن بيشتر در مقابل اجرت سازنده قرار گيرد ، بلكه بايد آنها را به جنس ديگرى غير از طلا و نقره خريدارى نمايد ، و يا اينكه ساخته بخرد در مقابل آن هم وزن آن طلا و يا نقره و اجرت ساخت آن را بدهد اگر به طور مثال نگين انگشتر از خود سازنده باشد ، و چيزى باشد غير از جنس حلقه ى آن جايز است آن انگشتر را كه مثلًا دو مثقال نقره است خريدارى نمايد به سه مثقال آن در برابر نگين قرار بگيرد ، البته به آن شرط كه اين معامله بخاطر فرار از ربا نباشد . مسأله 12 - اگر از زيد چند دينار طلب كار باشد ، و اندك اندك در طى چند مرتبه از او درهم‌هايى گرفته باشد ، اگر زيد آن را به عنوان پرداخت بدهى خود داده و طلب كار نيز آن را به عنوان طلب دريافت نموده باشد ، در هر دفعه به هر مقدار كه از او گرفته ، دينارهايش طبق قيمت بازار روز كم مىگردد ، ولى اگر او به عنوان قرض داده و اين نيز به آن عنوان گرفته ، ذمّه‌اش به درهم‌هاى زيد و زيد نيز ذمّه‌اش به دينارهاى او مشغول است ، هر يك مىتواند طلب خود از ديگرى را در برابر پرداخت بدهى خود به ديگرى حساب نمايد ، هر چند با تراضى دو طرف باشد ، مشكل است ، همانطور كه فروختن يكى از آن دو به جاى ديگرى نيز محل اشكال است ، بنابراين چاره‌اى جز اين نيست كه هر يك از دو ديگرى را از طلب خود برى الذمه نمايد و يا اينكه صلح نمايد نه خريد و فروش بله اگر درهم‌هايى كه گرفته به حساب امانت بوده مجموعاً به حسب محاسبه برابر دينارهايش باشد مىتواند آن دينارها را در زمان وفا به امانت ، به حساب امانت‌ها قرار دهد ، همانطور كه مىتواند دينارهايى كه در ذمه ى زيد است را به درهم‌هاى موجود