السيد الخميني ( مترجم : محمد موسوى بجنوردى )
29
مباحث حقوقى تحرير الوسيلة ( فارسى )
جانب مهم را بگيرند . مسأله 7 - راضى بودن به انجام منكرات و ترك معروفات حرام است ؛ بلكه بعيد نيست كراهت قلبى به آن واجب باشد و اين كراهت غير از امر به معروف و نهى از منكر است . مسأله 8 - حرمت رضايت به منكر و وجوب كراهت از آن شرط نيست ، بلكه حرمت و كراهت از آن به صورت مطلق است . مرتبه دوم - امر و نهى زبانى . مسأله 1 - اگر مقصود از امر و نهى با مرتبه اول حاصل نشد ، واجب است به مرتبه ى دوم رجوع شود البته با شرط احتمال . مسأله 2 - اگر اين احتمال وجود داشته باشد كه با وعظ و ارشاد و زبان نرم مقصود حاصل گردد ، اين كار واجب است و تعدّى از اين مرحله جايز نيست . مسأله 3 - اگر مكلّف بداند كه آنچه قبلًا ذكر شد ( قول نيك و نرم ) تأثيرى در فاعل ندارد مىتواند به صورت امر و نهى به او تحكم نمايد و واجب است از آسان ترين و نرم ترين كلام شروع نمايد ، اما مجاز نيست طورى با او صحبت كند كه نسبت به او هتك حرمت گردد . مسأله 4 - اگر دفع منكر و برداشتن معروفى بر گفتار محكم و شديد در امر و نهى باشد و يا تهديد وى باشد جايز و شايد ، واجب باشد ، البته با دورى از دروغ . مسأله 5 - نهى از منكر به آنچه حرام است مانند دشنام ، دروغ و اهانت مجاز نيست . بله ، اگر منكر انجام شده از آنچه كه باعث هتك شارع مقدّس باشد و شارع نيز بدان رضايت ندارد باشد ؛ مانند قتل نفس محترمه و يا ارتكاب زشتىها و گناهان كبيرهاى كه باعث نابودى است ، اين عمل مجاز است ، بلكه اگر ارتكاب اين گناهان باعث جلوگيرى از گناهان بزرگترى گردد واجب است . مسأله 6 - اگردر برخى از مراتب گفتار ، اذيت و اهانت كمترى نسبت به آنچه ذكر شد وجود دارد ، واجب است آنچه خفيف تر است اجرا گردد و آن مقدّم گردد . پس ، به طور مثال اگر وعظ و ارشاد زبانى نرم و روى گشاده مؤثّر است يا احتمال تأثير آن مىرود و براى فاعل اذيت و آزارى كمتر نسبت به دعوى و روى گرداندن دارد و مانند اينها ، تعدى از قول ونيك مجاز نيست . اشخاص چه آمر و چه مأمور مختلفند ، براى برخى دورى و روى گرداندن خيلى شديدتر و تلخ تر از اهانت و گفتار شديد است . پس بر آمر و ناهى لازم است با رعايت خصايص افراد و اشخاص و مراتب لازم ، اقدام امر و نهى نمايند و وظيفهى خود را به آسانترين شيوه انجام دهد . مسأله 7 - به طور مثال اگر بين برخى مراتب مانند مرتبهى اول با برخى از مراتب دوم